نشریه آفتاب خاورمیانه

برای ایجاد و رشد کسب‌وکارهای بزرگ، به تفکر متمرکز و سیستمی برای ایجاد فضای حمایتی نیاز است. به‌عبارت‌دیگر، در یک رویکرد کل‌گرا، باید ظرفیت‌های کشور در خدمت رشد کلی جامعه، آمده و در این مسیر، همه نهادها، از بانک‌ها گرفته تا نهادهای نظارتی، به توانمندسازی کسب‌وکارها کمک کنند. با این حال، در طی چند دهه گذشته، گسترش موازی‌کاری در سطوح گوناگون سازمان‌ها و نهادها، امکان تفکر و تصمیم‌گیری متمرکز را گرفته است. در کنار این موازی‌کاری، ازآنجاکه نهادها و سازمان‌های موثر، اولویت‌های خاص را به‌صورت بخشی و جزءنگر دیده‌اند، در عمل اقتصادی لکه‌ای شکل گرفته که شرکت‌های موفق مانند گل‌های پراکنده در بیابان بشوند.

«وقتی درباره تحول دیجیتال در مشاغل صحبت می‌شود، عمدتا تمرکز بحث روی مشاغلی است که از بین می‌روند یا به‌وجود می‌آیند، اما حالت دیگری نیز وجود دارد. شاید بیشترین تاثیر عصر دیجیتال در دنیای کار آنجایی باشد که مشاغل موجود را تغییر می‌دهد. کنایه جالبی این روزها در دنیای فناوری وجود دارد: هوش مصنوعی جایگزین شما نمی‌شود، بلکه فردی که از آن استفاده می‌کند جایگزین شما خواهد شد!»

شرکت سهامی صادرات پسته ایران که غلامرضا آگاه یکی از موسسان آن است، با شعبه‌هایی در کرمان، رفسنجان، تهران، هامبورگ و نیویورک، به‌دنبال افزایش مرغوبیت و توسعه صادرات پسته بود. این شرکت از ماشین‌آلات مدرن و خودکار برای ضدعفونی، بودادن، نمک زدن و بسته‌بندی پسته استفاده می‌کرد. پسته‌های تولیدشده در ظرف‌های فلزی، مقوایی و سلفونی به بازارهای داخلی و خارجی ارسال می‌شد. شرکت صادرات پسته ایران اولین شرکتی بود که از نشان استاندارد برای کالاهای خود استفاده کرد.

دولتمردان آرژانتین در سال‌های اخیر با سیاست‌های پوپولیستی، اقتصاد این کشور را با چالش‌های فراوانی همراه ساختند و کسری بودجه بالا، تورم‌های سه‌رقمی، بیکاری و کاهش درآمد سرانه، ماحصل سیاست‌های این دولتمردان بوده است. از اواخر سال ۲۰۲۳، خاویر میلی با شعارهای ریاضت اقتصادی و اصلاحات ساختاری در اقتصاد این کشور به قدرت رسید و توانست، تورم و کسری بودجه را کنترل کند. در این مطلب، به سیاست‌های میلی و نتایج آن در اقتصاد آرژانتین می‌پردازیم.

جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای، به‌ویژه در دنیای امروز می‌توانند تاثیرات عمیقی بر اقتصاد جهانی داشته باشند. در سال‌های اخیر، دو بحران مهم یعنی جنگ روسیه و اوکراین و درگیری‌های مداوم در نوار غزه، با همه تفاوت‌های جغرافیایی و نوع کشمکش، پیامدهای اقتصادی خود را به‌همراه داشته‌اند. در این یادداشت، به بخشی از این تاثیرات اقتصادی می‌پردازیم.

زمانی نه‌چندان دور هند به‌عنوان کشوری با جمعیت زیاد فقیر شناخته می‌شد اما این کشور توانست با پیشرو شدن در حوزه خدمات و فناوری، به بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری خارجی تبدیل شود. مسیری که هند برای این تغییر پیموده است، می‌تواند درس‌هایی برای دیگر کشورهای درحال‌توسعه، برای دستیابی به رشد اقتصادی، داشته باشد. اگر تولید ناخالص داخلی را به‌‌عنوان معیاری برای اندازه و ظرفیت اقتصادی کشور در نظر بگیریم، هند در سال 2015 توانست با عبور از ایتالیا، برزیل، کانادا و کره جنوبی به هشتمین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شود. در ادامه، هند در سال 2017 از فرانسه و در سال 2021 از انگلستان پیش افتاده و پیش‌بینی‌ها حاکی از قرار گرفتن این کشور بعد از ایالات متحده و چین به‌عنوان سومین اقتصاد دنیاست. در این میان، سوال اصلی آن است که چطور هند توانسته، در مدت زمان کوتاهی این چنین در رالی رشد، موفق باشد؟

برخلاف تصور غالب از توسعه که آن را مترادف با رشد اقتصادی، رشد درآمد شخصی، پیشرفت فناوری و مدرنیزه‌شده می‌پندارد، تعریفی که آمارتیا سِن از توسعه ارائه می‌کند با این تعاریف محدود در تضاد است. او معتقد است به‌رغم پیشرفت‌های گسترده اقتصادی در قرن بیستم و نزدیک شدن ملت‌ها به یکدیگر، خواه از راه تجارت و خواه از راه گسترش ارتباطات، محرومیت‌های پرشماری مانند فقر و گرسنگی، نقض آزادی‌های اولیه و مواردی از این قبیل، گریبان‌گیر افراد و جوامع گوناگون است. به‌عقیده او چیرگی بر این مشکلات، کلید اصلی دستیابی به توسعه است. در ساختار فکری سِن، آزادی به‌طور همزمان هم هدف نهایی توسعه است و هم ابزاری ضروری برای آن. بنابراین توسعه در این قالب به‌معنی رفع "ناآزادی‌ (Unfreedom)" است؛ یعنی ایجاد شرایط برای نقش‌آفرینی برای افراد در جامعه، به‌گونه‌ای که آنها به افرادی آزاد، مسئول و "من مستقل1 " تبدیل شوند.

موضوع اصلی نشست سالانه داووس که در ابتدای سال جاری میلادی برگزار شد، همکاری برای عصر هوشمند بود. مهم‌ترین مباحثی که در این دوره مطرح شد، حفاظت از محیط زیست و سیاره زمین و آینده صنایع و کسب‌وکارها در عصر هوشمندسازی بود. یکی از نگرانی‌هایی که در مورد کشورهای اروپایی مطرح بود، مهاجرت متخصصان و نوآوران حوزه فناوری اطلاعات و همچنین استارت‌آپ‌ها از اروپا به آمریکا بود. مقررات بسیار زیاد و مشکلات بروکراتیک در کشورهای اروپایی از دلایل ترجیح فعالان این حوزه‌ها برای انتقال دانش و تجربه به فضایی مساعدتر عنوان شده است. از سوی دیگر آمریکا با اعمال سیاست مقررات‌زدایی و تسهیل فضای کسب‌وکار به‌دنبال جذب سرمایه‌ها، دانش و تجربه فناوری از سایر کشورهاست تا برتری خود را در این زمینه نسبت به کشورهای اروپایی حفظ کند. این روند باعث شده کشورهای اروپایی در زمینه رایانش ابری، رایانش کوانتومی، هوش مصنوعی و خدمات اینترنتی به آمریکا وابسته باشند.

صنعت بانکداری، با سابقه‌ای چندهزار‌ساله، همواره درحال تکامل بوده تا با استفاده از فناوری‌های روز، بهترین روش‌های سپرده‌گذاری و سرمایه‌گذاری را به مشتریان خود ارائه دهد. با این حال، هیچ‌گاه در طی تاریخ بانکداری و خدمات مالی، مانند امروز، امکان تحول خدمات بانکی با فناوری، وجود نداشته است. در این یادداشت به برخی از روندهای بانکداری در دنیا می‌پردازیم.

بانکداری ۳۶۰‌درجه به رویکردی نوین در صنعت بانکی اشاره دارد که در آن تمامی خدمات بانکی و مالی به‌صورت یکپارچه، هوشمند و شخصی‌سازی‌شده در اختیار مشتریان قرار می‌گیرد. این مدل به کسب‌وکارها این امکان را می‌دهد که از داده‌های مالی و منابع مختلف برای پاسخگویی به نیازهای کاربران و ارائه محصولات مالی و بانکی متنوع استفاده کنند. متابانک (Metabank) مفهومی نوین در دنیای بانکداری 360‌درجه است که با استفاده از فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی، بلاکچین و تحلیل کلان داده‌ها، یک اکوسیستم مالی هوشمند و یکپارچه ایجاد می‌کند. این سیستم فراتر از بانکداری سنتی عمل کرده و خدمات مالی و بانکی را به‌صورت سفارشی‌‌سازی‌شده و براساس نیاز زنجیره ارزش بازارهای مختلف ارائه می‌دهد.