نشریه آفتاب خاورمیانه

در محیط رقابتی امروز که بنگاه‌های اقتصادی با ناپایداری، عدم‌قطعیت و پیچیدگی مواجهند، رویکرد سنتی به طراحی و بازطراحی شرکت‌ها کارآمدی خود را از دست داده است. تحولات سریع و بی‌وقفه در محصولات و مشتریان موجب شده است که شرکت‌ها نیز به تحول دائمی نیاز داشته باشند. در این یادداشت، به برخی از کاربردهای فناوری هوش مصنوعی می‌پردازیم که می‌تواند شرکت‌ها را برای این دوره پرابهام، آماده کند.

جوانان امروز بیش از هر زمان دیگری به تجربه، یادگیری سریع و فرصت‌های رشد اهمیت می‌دهند. آنان تمایل دارند وارد محیط‌هایی شوند که نه‌تنها از نظر فنی آنها را ارتقا دهد، بلکه امکان ایفای نقش فعال در تصمیم‌گیری‌ها را نیز فراهم کنند. این گروه نسبت‌به فرآیند جذب و حتی زبان آگهی‌های استخدام نیز حساسند و به‌سرعت از پیام‌های کلیشه‌ای و وعده‌های مبهم فاصله می‌گیرند.

فعالیت‌های بسیاری از شرکت‌ها، هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند که پایداری خود شرکت‌ها را به خطر می‌اندازد. تفکر سیستمی که شیوه‌ای جاافتاده برای نوآوری است، نه‌تنها این عوارض جانبی را برطرف می‌کند، بلکه موجب رشد و شکوفایی کسب‌وکارها نیز می‌شود. در این یادداشت به این رویکرد و پیاده‌سازی آن در سازمان‌ها می‌پردازیم.

تجربه برندسازی صنعتی در ایران حاصل هم‌افزایی سه مولفه اصلی بوده است: کارآفرینان دوراندیش که افق سرمایه‌گذاری را بلندمدت می‌دیدند، سیاستگذاری‌های متناسب و قابل‌پیش‌بینی که به تولیدکننده مجال برنامه‌ریزی می‌داد و رشد تقاضای داخلی که بازار یادگیری برای ارتقای کیفیت و خدمات فراهم می‌کرد. همان‌قدر که دهه‌های ۱۳۴۰ و سپس ۱۳۷۰ فرصت جهش را مهیا کردند، از اوایل دهه ۱۳۹۰ به بعد، بی‌ثباتی‌های اقتصاد کلان، محدودیت‌های خارجی و ضعف نهادهای پشتیبان و تنظیمگر، بسیاری از این دستاوردها را تضعیف کرد و افق سرمایه‌گذاری را کوتاه ساخت. نتیجه آن شد که نام‌های معتبر نیز به‌جای توسعه محصول و بازار، ناچار به مدیریت روزمره و واکنش به شوک‌ها شدند.

شاید هیچ عبارتی بهتر از جمله «چشم‌انداز تا اطلاع ثانوی معتبر است.» که در مقدمه کتاب "رهبری استراتژیک و چابکی سازمان در عصر دیجیتال" آمده، نتواند روح حاکم بر دنیای کسب‌وکار را توصیف کند؛ دورانی که برنامه‌های استراتژیک پنج‌ساله به‌محض نوشته شدن، کهنه می‌شوند و رهبران سازمان‌ها به یک قطب‌نمای دقیق برای جهت‌یابی در مِه غلیظ تغییرات نیاز دارند.

همایون صنعتی‌زاده در سال ۱۳۰۳ در شهر تهران به دنیا آمد. پدر او، میرزا عبدالحسین، از تجار نامدار کرمان بود. همایون دوران کودکی خود را در کنار پدربزرگ و مادربزرگش در کرمان گذراند و بسیاری از آموخته‌های خود را مدیون پدربزرگش بود. تشویق‌های او به کتاب‌خوانی سبب شد همایون از همان سال‌های ابتدایی زندگی با کتاب مانوس شود و این عادت را تا پایان عمر ادامه دهد.

بازار سرمایه کشورها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش وضعیت اقتصادی آنها شناخته می‌شود و تحولات سیاسی، مالی و صنعتی، بازدهی این بازار را تغییر می‌دهند. در تابستان ۱۴۰۴ نیز بازار ایران تحت‌تاثیر پیامدهای جنگ دوازده‌روزه و ناترازی انرژی قرار گرفت. در این یادداشت، با مرور بازار سرمایه در این دوره، چشم‌اندازی از وضعیت آتی آن ارائه می‌دهیم.

از زمان شکل‌گیری تمدن‌های بشری، "دارو" یا هر ماده‌ای که بتواند انسان‌ها را از خطر مرگ در برابر بیماری‌ها نجات دهد کالایی استراتژیک محسوب می‌شد. هند پس از استقلال خود با تمرکز بر تخصصی‌سازی تولید دارو، قاعده بازی صنعت سلامت را تغییر داد و خود را از یک کشور واردکننده به سومین تولیدکننده بزرگ دارو در جهان تبدیل کرد. این کشور امروزه بیش از ۲۰ درصد از داروهای ژنریک (داروهای کپی‌شده از برند اصلی) جهان را تامین می‌کند. در این یادداشت به مسیری که هند برای رسیدن به این جایگاه طی کرد، می‌پردازیم.

در شرایطی که تغییرات اقلیمی و بحران‌های زیست‌محیطی، استفاده از سوخت‌های فسیلی را به مساله‌ای اخلاقی تبدیل کرده است، کشورهای نفت‌خیز مجبور شده‌اند در سیاست‌های انرژی خود بازنگری کنند. عربستان سعودی به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی نفت، طی سال‌های اخیر برنامه‌ای ساختارمند برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به منابع فسیلی تدوین کرده است. در این یادداشت به اقدامات عربستان در استفاده از انرژی‌های بادی، خورشیدی و هیدروژن سبز می‌‌پردازیم.

جایزه نوبل نه‌تنها نامی آشنا برای جامعه دانشگاهی است، بلکه از شناخته‌شد‌ه‌‌ترین جوایز جهانی تاریخ معاصر به‌شمار می‌رود. کمیته نوبل که هر ساله به‌افتخار آلفرد نوبل این جایزه را به اندیشمندان علوم گوناگون ازجمله علوم اقتصادی اختصاص می‌دهد، در سال جاری میلادی سه اقتصاددان را به‌پاس تلاش‌هایشان در مورد "رشد اقتصادی پایدار" منتخب عنوان نوبلیست اقتصاد کرد.