محتوا نگار

05/04/24 11:42

خروج از انزوا؛ اصلاحات اقتصادی چین

منتشرشده در نشریه شماره ۴۲ آفتاب خاورمیانه - تیر ۱۴۰۵ 1405/04/24 پنجاه سال پیش، چین کشوری بود که با وجود تمدن چند هزارساله، تا بن‌بست اقتصادی و فروپاشی مانند شوروی، فاصله چندانی نداشت. با این حال این کشور پهناور، با جمعیتی بالا، فناوری‌های قدیمی و چالش‌های مدیریتی جدی توانست به مرکز اقتصاد جهانی تبدیل شود. در این یادداشت به فرآیند اصلاحات و بازسازی چین می‌پردازیم. مریم علم‌الهدی روزنامه‌نگار اقتصادی پنجاه سال پیش، چین کشوری بود که با وجود تمدن چند هزارساله، تا بن‌بست اقتصادی و ف
خروج از انزوا؛ اصلاحات اقتصادی چین
05/01/24 08:16

حمله به امپراتوری دلار؛ گذار به نظام پولی چندقطبی

منتشرشده در نشریه شماره ۴۱ آفتاب خاورمیانه - فروردین ۱۴۰۵ 1405/01/24 نظام مالی بین‌المللی حدود نیم‌قرن به یک واحد پولی قدرتمند یعنی دلار آمریکا تکیه کرده و دارای یک نظام تک‌قطبی بوده است. در این نظام تک‌قطبی، دلار آمریکا هم به‌عنوان پول ملی ایالات متحده و هم به‌عنوان ارز مرجع جهانی عمل کرده است. با این حال، شواهد اقتصادی سال‌های اخیر که در آمارهای مراجع بین‌المللی قابل‌مشاهده است نشان می‌دهد این ساختار به‌آهستگی به‌سوی یک نظام چندقطبی در حال حرکت است که در آن قدرت میان دلار، یورو و یوان و حتی ار
حمله به امپراتوری دلار؛ گذار به نظام پولی چندقطبی
04/10/07 08:36

سبز به‌جای نفتی؛ گذار انرژی در عربستان

منتشرشده در نشریه شماره ۴۰ آفتاب خاورمیانه - آذر ۱۴۰۴ 1404/10/07 در شرایطی که تغییرات اقلیمی و بحران‌های زیست‌محیطی، استفاده از سوخت‌های فسیلی را به مساله‌ای اخلاقی تبدیل کرده است، کشورهای نفت‌خیز مجبور شده‌اند در سیاست‌های انرژی خود بازنگری کنند. عربستان سعودی به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی نفت، طی سال‌های اخیر برنامه‌ای ساختارمند برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به منابع فسیلی تدوین کرده است. در این یادداشت به اقدامات عربستان در استفاده از انرژی‌های بادی، خورشیدی و هیدر
سبز به‌جای نفتی؛ گذار انرژی در عربستان
04/04/08 00:00

بازنشستگی ممنوع؛ پیامدهای اقتصادی سالمندی جمعیت

منتشرشده در نشریه شماره ۳۸ آفتاب خاورمیانه - خرداد ۱۴۰۴ 1404/04/08 کاهش جمعیت جوان و افزایش سن کار، یکی از دغدغه‌های دولت‌ها در زمان ماست. ما ایرانیان در چند سال اخیر این مساله را از دولتمردان بسیار شنیده‌ایم اما این مشکل فقط به کشور ما محدود نبوده و در جهان گسترش پیدا کرده است. در این یادداشت، ضمن بررسی ابعاد و عواقب سالمندی جمعیت جهان به راهکارهای دولت‌ها درقبال آن می‌پردازیم. مریم علم‌الهدی روزنامه‌نگار اقتصادی کاهش جمعیت جوان و افزایش سن کار، یکی از دغدغه‌های دولت‌ها در
بازنشستگی ممنوع؛ پیامدهای اقتصادی سالمندی جمعیت
03/12/19 00:00

رشد در سرزمین مهاراجه‌ها؛ سفر جهش اقتصادی هند

منتشرشده در نشریه شماره ۳۷ آفتاب خاورمیانه - اسفند ۱۴۰۳ 1403/12/19 زمانی نه‌چندان دور هند به‌عنوان کشوری با جمعیت زیاد فقیر شناخته می‌شد اما این کشور توانست با پیشرو شدن در حوزه خدمات و فناوری، به بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری خارجی تبدیل شود. مسیری که هند برای این تغییر پیموده است، می‌تواند درس‌هایی برای دیگر کشورهای درحال‌توسعه، برای دستیابی به رشد اقتصادی، داشته باشد. اگر تولید ناخالص داخلی را به‌‌عنوان معیاری برای اندازه و ظرفیت اقتصادی کشور در نظر بگیریم، هند در سال 2015 توانست با عبور از ا
رشد در سرزمین مهاراجه‌ها؛ سفر جهش اقتصادی هند
03/09/11 00:00

کفه سنگین بدهی: اقتصاد در محاصره ناترازی‌ها

1403/09/11 اقتصاددانان ایرانی مدت‌هاست درباره ناترازی‌هایی که اقتصاد کشور با آن روبروست، هشدار داده و راهکارهایی را ارائه کرده‌اند. با این حال، این ناترازی‌ها نه‌تنها برطرف نشده‌ بلکه با گذشت سال‌ها و تغییر دولت‌ها تشدید شده‌اند. وزرای اقتصادی دولت چهاردهم نیز درحالی مشغول به‌کار شده‌اند که رسیدگی به پیامدهای این ناترازی‌ها و تلاش برای رفع آنها یکی از مسائلی بود که از نخستین روز کاری با آنها سروکار داشته‌اند. مریم علم‌الهدیروزنامه‌نگار اقتصادی اقتصاددانان ایرانی مدت‌هاست درباره
کفه سنگین بدهی: اقتصاد در محاصره ناترازی‌ها
03/04/27 00:00

نمره تکلیف بانک‌ها؛ تسهیلات تکلیفی در سالی که گذشت

منتشرشده در نشریه شماره ۳۵ آفتاب خاورمیانه - تیر ۱۴۰۳ 1403/04/27 دولت برای اجرای برخی از سیاست‌های خود، به هدایت منابع مالی نیاز دارد. به‌عنوان مثال، دولت برای رسیدن به اهداف خود در سیاست‌های جمعیتی، تصمیم می‌گیرد تا از ازدواج و فرزندآوری حمایت کند. این حمایت‌ها در قالب تخصیص منابع مالی انجام می‌شود وقتی از منابع صحبت می‌کنیم علاوه بر دولت و بخش هدف، بازیگر سومی هم به صحنه می‌آید شبکه بانکی. بانک‌ها هر سال در قوانین بودجه مکلف می‌شوند بخشی از تسهیلات پرداختی را به گروه‌های هدفی که دولت برای پیشب
نمره تکلیف بانک‌ها؛ تسهیلات تکلیفی در سالی که گذشت
03/01/14 00:00

ورود به نیمه تاریک اقتصاد؛ حرکت به سمت اقتصاد مالیاتی

منتشرشده در نشریه شماره ۳۴ آفتاب خاورمیانه - اسفند ۱۴۰۲ 1403/01/14 مالیات چه در زمانی که حاکمان، مامور خراج تعیین می‌کردند و چه در دولت مدرن که درآمدهای مالیاتی در بودجه‌های سالانه پیش‌بینی می‌شود، نقش مهمی در تامین مالی دولت‌ها داشته و دارد. با این حال، گاه پیش‌بینی‌های افزایشی مالیاتی و قوانینی که نرخ‌های مالیات را بالا برده یا پایه‌های مالیاتی را گسترش می‌دهند، ممکن است بر ضد خود عمل کنند و به‌جای تامین مالی دولت، باعث ورود فعالیت‌های اقتصادی به بخش غیررسمی شوند. مریم علم‌الهدی روزنامه&z
ورود به نیمه تاریک اقتصاد؛ حرکت به سمت اقتصاد مالیاتی
02/10/11 00:00

فرار مالیاتی از نفرین نفتی؛ نفت و مالیات در نروژ و عربستان

منتشرشده در نشریه شماره ۳۳ آفتاب خاورمیانه - آذر ۱۴۰۲ 1402/10/11 بسـیـــاری از دولــت‌هــا در جــهـــان وجـــود دارنـــد کـه بــودجـــه آنهـــا بــه‌انـدازه قابل‌توجهی به مالیات وابسته است و به ‌همین دلیل تلاش می‌کنند در کنار شکوفا کردن کسب‌وکارهای داخلی، سرمایه‌گذاران خارجی را به درون مرزهای خود جذب کنند. از سوی دیگر، کشورهای نفتی ممکن است به‌اندازه‌ای به درآمد‌های هنگفت آن عادت کرده باشند که ساختارهای دولتی خود را براساس بی‌نیازی از مالیات و همراهی کسب‌وکارها توسعه دهند. در شرایطی که اقتصادهای
فرار مالیاتی از نفرین نفتی؛ نفت و مالیات در نروژ و عربستان
02/07/08 00:00

سِفر خروج: اقتصادها چگونه از رکود کرونایی خارج شدند؟

منتشرشده در نشریه شماره ۳۲ آفتاب خاورمیانه - شهریور ۱۴۰۲ 1402/07/08 در سال‌های اخیر، کشورهای گوناگون با بحران رکود مواجه شده‌اند و همه‌گیری کرونا آخرین بهانه اقتصاد جهان برای قرار گرفتن در سراشیبی رکود بود. در این دوره، کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته، یا پس از وقوع شرایط رکودی به‌دنبال خروج از آن بودند یا با پیش‌بینی این شرایط، تلاش کردند از آن اجتناب کنند. مریم علم‌الهدیروزنامه‌نگار اقتصادیدر سال‌های اخیر، کشورهای گوناگون با بحران رکود مواجه شده‌اند و همه‌گیری کرونا
سِفر خروج: اقتصادها چگونه از رکود کرونایی خارج شدند؟