خبرنامه ۲۶ بهمن ۹۴
1394/11/26
تحقق تکالیف دولت برای تامین مالی صنایع از طریق بازار سرمایه
رشد دارایی خارجی بانکها متوقف شد
سوئیفت در بانک مرکزی عملیاتی شد
خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۳ منتشر شد
همکاری های بانکی ایران و پاکستان از سر گرفته می شود
ممنوعیت های بانک های آمریکایی در همکاری با ایران
سه برابر شدن واردات نفت کره جنوبی از ایران
· تحقق تکالیف دولت برای تامین مالی صنایع از طریق بازار سرمایه
مدیرعامل بورس کالای ایران در مراسم عرضه اولیه اوراق کنسانتره سنگ آهن گل گهر از استقبال تولیدکنندگان از تامین مالی منابع خود از طریق بازار سرمایه خبر داد. دکتر حامد سلطانی نژاد در مراسم عرضه اولیه اوراق کنسانتره سنگ آهن که با حضور مدیر سرمایه گذاری شرکت گل گهر، مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امید ومدیرعامل کارگزاری بانک سپه برگزار شد، به استقبال سرمایهگذاران از انتشار اوراق سلف موازی کنسانتره سنگ آهن شرکت گل گهر اشاره کرد و گفت: امروز مجموعه بازار سرمایه همچون شرکت بورس کالای ایران، کارگزاران و شرکتهای تامین سرمایه، به منظور تحقق تکالیف دولت در خصوص تامین منابع مالی از طریق بازار سرمایه و در راستای اجرای سیاست خروج غیر تورمی از رکود، اقدامات به سزایی را انجام داده اند که در این روز نیز تامین مالی شرکت گل گهر به عنوان یکی از مطرح ترین شرکت های حوزه معدنی در خاورمیانه با استقبال سرمایه گذاران به ثمر نشست.
بورسهای کالایی در سراسر دنیا علاوه بر کارکردی که در نظام قیمت گذاری کالاها دارند در راستای تامین مالی صنایع نیز اقدامات قابل توجهی انجام می دهند که در بورس کالای ایران نیز ابزار سلف موازی استاندارد که در دنیا به عنوان فوروارد مرسوم است، برای تامین مالی واحدهای تولیدی در جریان است. امروز شرکت گل گهر از طریق انتشار اوراق سلف کنسانتره سنگ آهن توانست به میزان یک هزار و ۱۲۱ میلیارد ریال برای تکمیل طرح های توسعه اش تامین مالی کند که این روند همان خواسته مسوولان اقتصادی کشور در راستای توسعه تامین مالی صنایع از طریق بازار سرمایه است.
سلطانی نژاد با بیان اینکه حرکت از اقتصاد بانک محور به سمت اقتصاد مبتنی بر بازار از برنامه های مورد تاکید دولت است، گفت: بازار سرمایه در تلاش است تا با راه اندازی ابزارهای مالی، وابستگی بخش های تولیدی به بازار پول را کمتر کند که این روند در حال توسعه است.
او در ادامه به تاریخچه شکل گیری بورس های کالایی در دنیا اشاره کرد و گفت: روند راه اندازی بورس های کالایی در همه جای دنیا دارای یک فرمول مشخص بوده است، به طوریکه ابتدا معاملات نقدی و فیزیکی شکل گرفته و سپس معاملات اوراق مبتنی بر کالا مانند اوراق سلف موازی (فوروارد) و گواهی سپرده کالایی راه اندازی شده است.
در این بین کم کم با استقبال سرمایه گذاران و آشنایی فعالان صنایع از روند معاملات اوراق مبتنی بر کالاها، ابزارهای آپشن و فیوچرز شکل گرفتند و بورس کالای ایران نیز براساس همین فرمول به جلو حرکت می کند. راه اندازی بازارهای کالایی مبتنی بر اوراق، علاوه بر مزیت بزرگی همچون تامین مالی، به دلیل ایجاد یک بازار روزانه و مستمر، در کشف صحیح قیمت کالاها و همچنین تخصیص بهینه منابع تاثیر بالایی دارد و امروز نیز بخشی از سرمایه های خرد در جهت تامین مالی شرکت گل گهر انتقال یافت که این اتفاق از مزایای شکل گیری ابزارهای مالی در بازار سرمایه است.
ایسنا
· رشد دارایی خارجی بانکها متوقف شد
رشد داراییهای خارجی بانکها در پایان سال ۱۳۹۳ نسبت به دوره قبل به شدت کاهش یافت. ورود چند بانک و موسسه به پوشش آماری بانک مرکزی رشد بیش از ۱۲۰ درصدی را برای سال ۱۳۹۲ رقم زده بود که در دوره بعد اثر آن خنثی شده و هیچ رشدی به همراه نداشته است. بانک مرکزی آخرین تحولات اقتصادی سال گذشته را اعلام کرد. بر این اساس تغییر داراییها و بدهیهای شبکه بانکی حاکی از تراز شدن مجموعه آنها در ۲۰۷۷ هزار و ۲۱۴ میلیارد تومان است.
این در حالی است که دارایی خارجی بانکها در پایان سال گذشته به ۵۰۳ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به سال قبل از آن ۰.۴ درصد کاهش دارد. دارایی خارجی بانکها از سال ۱۳۸۹ تا پایان سال ۱۳۹۳ ، حدود ۳۴۰ هزار میلیارد تومان افزایش دارد. این بخش از ترازنامه شبکه بانکی از ۱۶۸ هزار میلیارد تومان به ۵۰۳.۵ هزار میلیارد رسیده است.
دارایی خارجی شبکه بانکی در چند سال اخیر نوسان قابل توجهی دارد به طوری که از ۲۲۷ هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۱ با بالغ بر ۱۲۲درصد رشد به ۵۰۵ هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۲ افزایش می یابد، ولی این رشد در فاصله سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۳ متوقف شد. به طوری که از ۵۰۵ هزار میلیارد با کاهش اندکی به ۵۰۳ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این در حالی است که بنابر آنچه بانک مرکزی درباره دلیل درصد بالای تغییر سال ۱۳۹۲ نسبت به سالهای قبل و بعد توضیح داده است ، در این سال، آمار شش بانک ایران زمین، قرض الحسنه رسالت، خاورمیانه، بین الملل کیش، ایران و ونزوئلا، قوامین و چهار موسسه اعتباری پیشگامان آتی، صالحین، عسکریه و کوثر نیز به آمارهای پولی و بانکی کشور اضافه شده است. در عین حال که بانک قرض الحسنه مهر ایران نیز از اسفند ۱۳۹۲ از شمول بانکهای تخصصی خارج و به طبق بانکهای غیردولتی اضافه شده که موجبات رشد قابل توجه را فراهم آورده است.
ایسنا
· سوئیفت در بانک مرکزی عملیاتی شد
معاون ارزی بانک مرکزی از عملیاتی شدن سوئیفت در بانک مرکزی از دیروز (یکشنبه) خبر داد وگفت: هر چند بانک مرکزی و دیگر بانک ها از دو هفته پیش به سوئیفت متصل شدند اما به دلیل پروسه زمانی برای این کار، عملیاتی شدن آن از دیروز آغاز شده است. غلامعلی کلامیاب، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت اتصال و عملیاتی شدن سوئیفت در بانک مرکزی و ۱۲ بانک دیگر، افزود: سوئیفت با بالا و پایین شدن یک کلید راه اندازی نمی شود بلکه عملیاتی شدن آن نیاز به انجام تشریفاتی دارد.
هر چند بانک ها از دو هفته گذشته به سوئیفت متصل شدند اما علاوه بر انجام امور فنی باید کاربران نیز تعریف می شدند که این امر زمان بر بود و پروسه مفصلی داشت. بنابراین با انجام اقدامات لازم، سوئیفت از دیروز(۲۵بهمن ماه) در بانک مرکزی عملیاتی شد و در دیگر بانک ها نیز یا عملیاتی شده و یا درحال عملیاتی شدن است. کامیاب با تاکید بر اینکه باید تنظیمات نرم افزاری در بانک ها و همچنین سوئیفت انجام می شد، گفت: این امر سبب شد عملیاتی شدن سوئیفت بعد از اتصال، مدتی طول بکشد.
او در پاسخ به این پرسش که وضعیت گشایش اعتبار ( LC) به چه نحوی است، گفت: گشایش اعتبار در حال انجام است و میزان آن بستگی به ارتباطات بانکی دارد. او با تاکید بر ضرورت توسعه ارتباطات بانکی برای انجام گشایش اعتبار، گفت: برخی از بانک ها بعد از رفع تحریم باید روابط کارگزاری ایجاد می کردند تا بتوانند گشایش اعتبار کنند. البته گشایش اعتبار در زمان تحریم نیز برای برخی از بانک های کشور امکان پذیر بود و مشکلی در این زمینه وجود نداشت.
در حال حاضر بیشتر بانک های داخلی ایران از طریق خطوط Leased یا ماهواره به یک مرکز به نام SAP در بانک مرکزی متصل شده و از طریق سیستم ماهواره ای پیام ها را برای بانک های مورد نظر ارسال می کنند. این سیستم برای سرعت بخشیدن به انجام معاملات ارز و جلب رضایت مشتریان و همچنین هماهنگی تمام عملیات ارزی در سطح جهانی با استفاده از یک نرم افزار استاندارد مورد توجه واقع شده است. نخستین هدف سوئیفت جایگزینی یک روش یکپارچه و استاندارد بین المللی برای تبادل مالی و حذف روش های ارتباطی غیر استاندارد کاغذی یا از طریق Telex بود. در حال حاضر بیش از هفت هزار موسسه در ۱۹۷ کشور جهان عضو این انجمن هستند. در سال ۲۰۰۱ بیش از ۱.۵ میلیارد پیام از طریق سیستم سوئیفت در سطح جهان مبادله شده است.
ایرنا
· خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۳ منتشر شد
خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۳ منتشر شد که نرخ رشد اقتصادی سهدرصد، تورم ۱۵.۶درصد، افزایش نرخ بیکاری به ۱۰.۶درصد و کسری ۱۵.۹میلیارد دلاری تراز حساب جاری در این گزارش آمده است. شماره جدید نشریه خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۳، مشتمل بر تحولات اقتصادی جهان، تحولات اقتصادی خاورمیانه و آسیای مرکزی، تولید و هزینه ناخالص داخلی، تحولات بخش واقعی اقتصاد، تحولات بازار نفت، تحولات بخش مالی، تحولات بازار داراییها و ... توسط بانک مرکزی منتشر شد.
در شماره جدید خلاصه تحولات اقتصادی آمده است که در سال ۱۳۹۳ مسیر اقتصاد کشور پس از هشت فصل پیاپی رکود و رشد منفی طی سالهای ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ تغییر جهت داد و طی سال ۱۳۹۳ با رشد مثبت همراه شد، بهطوری که تولید ناخالص داخلی کشور در سال مورد بررسی از رشد قابل قبول ۳ درصد برخوردار شد. همچنین رشد اقتصادی مذکور با کاهش قابل ملاحظه ۱۹.۱ واحد درصدی نرخ تورم از ۳۴.۷ درصد در سال ۱۳۹۲ به ۱۵.۶ درصد در سال ۱۳۹۳ همراه بود.
در مقدمه این گزارش آمده است: در سال ۱۳۹۳ و در دومین سال استقرار دولت یازدهم، بهکارگیری سیاستهای اقتصادی مبتنی بر خروج غیرتورمی از رکود با رعایت انضباط مالی و پولی، بروز پیامدهای مثبت اقتصادی ناشی از توافق اولیه هستهای کشور با قدرتهای جهانی و همچنین تقویت انتظارات خوشبینانه حاصل از تداوم مذاکرات هستهای، موجب بهبود ثبات اقتصاد کلان شد.
در سال ۱۳۹۳، در راستای تأمین و تحقق اهداف و سیاستهای اقتصاد کلان دولت یازدهم، رویکرد کلی سیاستهای بانک مرکزی بر ارتقای انضباط پولی، مدیریت مناسب نقدینگی، افزایش سهم پول درونزا از رشد نقدینگی و سالم سازی ترکیب رشد نقدینگی، حفظ ثبات بازار ارز و تسهیل دسترسی فعالان اقتصادی به ارز و نقل و انتقال آن، تأمین مالی سالم اقتصاد و اولویت تأمین مالی سرمایه در گردش بنگاههای اقتصادی در اعطای تسهیلات بانکی با هدف هدایت منابع بهسمت فعالیتهای تولیدی و مهار انتظارات تورمی استوار بود.
در این سال مجموعه اقدامات بانک مرکزی در زمینه سیاستگذاری پولی، ارزی و اعتباری، نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری و نظام پرداختها، موجب کنترل نرخ تورم و بهبود عملکرد بخش واقعی اقتصاد بهعنوان دو دستاورد عمده و مهم اقتصادی شد.
رشد تولید ناخالص داخلی واقعی در سال ۱۳۹۳ بهقیمت ثابت (بهقیمت پایه ۱۳۸۳) با تغییر جهت از نرخهای منفی رشد در دو سال اخیر از ۱.۹ــ درصد در سال گذشته به ۳ درصد در این سال افزایش یافت. گروههای «خدمات»، «صنایع و معادن» و «نفت» بهترتیب با ۱.۵، ۱.۳ و ۰.۵ واحد درصد سهم از رشد اقتصادی، بیشترین سهم را در افزایش تولید ناخالص داخلی به قیمتهای ثابت داشتند.
همچنین، در این سال نرخ رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به قیمتهای ثابت نسبت به سال قبل از آن ۳.۵ درصد و در زیرگروههای ماشین آلات و ساختمان بهترتیب ۸.۷ و ۰.۷ درصد افزایش یافت. بهبود مدیریت فضای اقتصاد کلان و چشمانداز مطلوب تعاملات بین المللی از جمله دلایل عمده مؤثر در تصحیح روند رشد فعالیتهای اقتصادی در سال مذکور بود.
دیگر دستاورد چشمگیر اقتصاد در سال ۱۳۹۳ کاهش عمده نرخ و شتاب تورم پس از یک دوره افزایش مداوم بود. نرخ تورم که در هفتماهه اول سال ۱۳۹۲ روندی فزاینده پیدا کرده بود، تغییر روند داده و از نقطه اوج خود بهمیزان ۴۰.۴ درصد در مهر ماه ۱۳۹۲ به ۳۴.۷ درصد در اسفند ماه ۱۳۹۲ و سپس در ادامه روند کاهشی خود به ۱۵.۶ درصد در اسفند ماه ۱۳۹۳ تنزل یافت. تغییرات نقطه به نقطه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی نیز از اوج ۴۵.۱ درصدی در خرداد ماه ۱۳۹۲ فاصله گرفته و در اسفند ماه ۱۳۹۳ به ۱۶.۲ درصد کاهش یافت. کنترل و سالم سازی نقدینگی و همچنین، مدیریت مناسب نرخ ارز و بهتبع آن مهار قابل ملاحظه انتظارات تورمی در کنترل نرخ تورم در سال ۱۳۹۳ تأثیرگذار بوده است.
در حساب تراز پرداختهای خارجی، مازاد حساب جاری در سال ۱۳۹۳ بهعلت افت قابل ملاحظه قیمت نفت خام صادراتی در بازارهای بین المللی با ۴۰ درصد کاهش نسبت به سال ۱۳۹۲ به حدود ۱۵.۹ میلیارد دلار رسید. با این حال، در این سال در نتیجه دریافتها و پرداختهای ارزی، داراییهای خارجی بانک مرکزی معادل ۸.۶ میلیارد دلار افزایش یافت.
براساس برآوردهای مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در سال ۱۳۹۳ به ۱۰.۶ درصد رسید که در مقایسه با عملکرد سال قبل بهمیزان ناچیزی ( ۰.۲ واحد درصد) افزایش داشته است که این افزایش اندک نیز ناشی از تداوم خشکسالی و افزایش نرخ بیکاری جمعیت روستایی بوده است.
در مجموع، اقتصاد ایران پس از سه سال نوسان و فراز و نشیب که با افت عملکرد در بیشتر متغیرها و بروز مشکلاتی در تمام حوزههای اقتصادی همراه بود، سال ۱۳۹۳ را با تثبیت فضای اقتصاد کلان و دستاوردهای قابل توجهی در زمینه شاخصهای عمده اقتصادی نظیر رشد اقتصادی و نرخ تورم سپری کرد. علاوه بر متغیرهای مهم و کلان اقتصادی، بازارهای کلیدی اقتصاد نظیر ارز، طلا و مسکن نیز در سال مذکور از ثبات و پایداری قابل توجهی برخوردار بودند.
تسنیم
· همکاری های بانکی ایران و پاکستان از سر گرفته می شود
در شرایط ایده آل لغو تحریم ها می تواند باعث افزایش ناگهانی تجارت دوجانبه با کشور همسایه پاکستان شود. اما تجارت بین المللی به فاینانس بانک های هر دو طرف مرز بستگی دارد. دست کم در کوتاه مدت، بانک های پاکستان نسبت به تجارت با ایران جانب احتیاط را در پیش می گیرند. به گفته رئیس بانک دولت پاکستان (SBP) کانال های بانکی پاکستان به زودی برای همکاری با ایران باز می شود اما از سر گیری کانال های بانکی بین دو کشور بدین معنی نیست که در ایران شعبه ای از این بانک ها افتتاح می شود و یا برعکس.
سخنگوی این بانک منظور از بازگشایی کانال های بانکی بین دو کشور را از سر گیری نقل و انتقالات بانکی برای فعالیت های تجاری معمول تعبیر کرد که می تواند به معنای تجدید روابط بانکی بین بانک های تجاری دو کشور به منظور انجام نقل و انتقالات باشد. علت عدم بازگشایی شعب بانک های پاکستان در ایران باقی ماندن بخش هایی از تحریم های بین المللی است.
تریبون
· ممنوعیت های بانک های آمریکایی در همکاری با ایران
علیرغم لغو تحریم های آمریکا در پی توافق هسته ای همچنان دست ایران از بانک های آمریکایی کوتاه است.
به گزارش یاهو نیوز، دولت اوباما در اواسط ماه ژانویه چندین محدودیت انجام تجارت با ایران از جمله تحریم های ثانویه متوجه شرکت های غیر آمریکایی برای همکاری با ایران و محدود یت های آمریکایی های مشتاق به این بازار را از سر راه برداشت. با این حال بیشتر تحریم های اولیه پا برجا هستند و بدین ترتیب شرکت ها و کسب و کارهای آمریکایی نمی توانند درگیر جریان ورود به بازار ایران به همراه همتایان غیر آمریکایی شوند.
این یعنی بانک های آمریکایی دسترسی اندکی نسبت به رقبای خود از دیگر کشورها به این کشور غنی از نفت دارند. آنها نمی توانند نقل و انتقالات برای آمریکا و شرکت های آمریکایی را در ارتباط با ایران انجام دهند و دولت ایران و نهادهای خصوصی نمی توانند در این بانک های آمریکایی افتتاح حساب انجام دهند.
چندین بانک پیشرو آمریکایی تمایل به استفاده از این فرصت دارند و به سراغ گروه وکلا و متخصصانی رفتند تا راهی بیابند. البته بانک های غیر آمریکایی هم با محدودیت هایی در این رابطه رو به رو هستند.
بانک های خارجی که در آمریکا فعالیت دارند هم تحت تاثیر همین تحریم های باقی مانده قرار دارند چراکه انجام نقل و انتقالات به دلار در رابطه با ایران از طریق بانک های آمریکایی ممنوع است.
به علاوه حدود ۲۰۰ فرد و نهاد ایرانی در فهرست ممنوع هستند که شامل نهادهای بزرگ دولتی درگیر در اقتصاد می شود. شرکت های غیر آمریکایی که حامی این نهادها باشند هم نمی توانند از نظام مالی آمریکا استفاده کنند.
در سال ۲۰۱۴ بانک بی.ان.پی پاریباس بالغ بر ۹ میلیارد دلار جریمه برای نقض تحریم جریمه شد. بانک های غیر آمریکایی که هم در ایران و هم در آمریکا فعالیت دارند برای جلوگیری از چنین جرایمی باید تجارت ایران و دارایی های آمریکایی را جدا کرده و کنترل های سختگیرانه ای اعمال کنند. سیاست آمریکا برخی از بانک ها را در اعطای وام و فعالیت های مرتبط با ایران آزاد کرده است مثل شرکت هایی که مجوز فروش قطعات هواپیما و تقویت موتورهای هوانوردی ناوگان ایران را دارند. بوئینگ و جنرال الکتریک این مجوز را دارند.
بانک های آمریکایی همچنین می توانند فاینانس شرکت های آمریکایی وارد کننده غذا و فرش ایرانی را انجام دهند. اما هنوز تعداد ریسک های زیادی ار همکاری با ایران بر اساس شرایط مجوز وجود دارد. بانک های آمریکایی ملزم هستند به دقت تمام طرف های درگیر در نقل و انتقالاتی از این دست را در نظر بگیرند تا مطمئن شوند اسامی در لیست سیاه نیست.
اخبار بانک
· سه برابر شدن واردات نفت کره جنوبی از ایران
کره جنوبی با برداشته شدن تحریم ها، در ماه ژانویه روزانه ۲۰۳۱۶۵ بشکه نفت از ایران وارد کرد.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت: داده های گمرک کره جنوبی روز دوشنبه نشان داد که واردات نفت این کشور از ایران در ماه ژانویه در مقایسه با سال گذشته و پس از برداشته تحریم های تهران سه برابر شده ولی میزان آن همچنان کمتر تر از دوران پیش از تحریم است. پنجمین وارد کننده بزرگ نفت خام در ماه گذشته ۸۵۹.۲۲۳ تن (یا روزی ۲۰۳.۱۶۵ بشکه) نفت از ایران وارد کرد که سه برابر میزان سال گذشته است.
این بالاترین میزان واردات از سال ۲۰۱۲ کره جنوبی (۹۷۵۹۶۷ تن) بود. این کشور در کنار دیگر خریداران بزرگ نفت خام ایران وادار شد تا از میانه سال ۲۰۱۲ واردات نفت از ایران را کاهش دهد.
رویترز در ادامه نوشت: ایران در ۱۷ ژانویه از انزوای اقتصادی رها شد و اکنون روزی ۱.۳ میلیون بشکه نفت صادر می کند. به گفته معاون رئیس جمهور، اسحاق جهانگیری، قرار است تا سال آینده ایرانی این رقم به ۱.۵ میلیون بشکه در روز برسد.
از کره جنوبی و دیگر خریداران نفت ایران در زمان تحریم خواسته شده بود بیش از میزانی که در سال ۲۰۱۴ وارد کرده بودند خرید نکنند. سئول سال گذشته روزی ۱۱۴۵۹۵ بشکه نفت از تهران خرید که بر پایه داده های گمرک و محاسبه رویترز در ماه گذشته ۸ درصد کاهش یافته است. در ماه ژانویه این کشور روزی ۲.۵۶ میلیون بشکه نفت وارد کرده است که در مقایسه با سال گذشته ۴.۶ درصد (یا ۱۱.۳۷ میلیون تن) کمتر شده است. قرار است در پایان این ماه داده های نهایی برای واردات نفت خام ماه گذشته را شرکت ملی نفت کره که در اداره دولت است منتشر کند.
افکارنیوز