امکان افزایش ۴۰ میلیارد دلاری منابع ارزی با تراز کردن پرداختها
نحوه فعالیت صرافان در بازار متشکل ارزی
ضریب پرداخت الکترونیکی به ۶۲ درصد رسید
کاهش شدید مبادلات ارزی در جهان
امکان افزایش ۴۰ میلیارد دلاری منابع ارزی با تراز کردن پرداختها
با مدیریت صحیح منابع و مصارف ارزی در قالب برنامه تراز پرداختها، امکان افزایش حدود ۴۰ میلیارد دلار منابع ارزی در اختیار وجود خواهد داشت.
مدیریت منابع ارزی در شرایط امروز یکی از مهمترین اولویتهای کشور است. از سوی دیگر در شرایط فعلی که با تشدید تحریمهای ظالمانه و همچنین فشارهای برنامهریزی شده برای کاهش فروش نفت کشور روبرو هستیم نیاز است تا با مدیریت منابع ارزی بتوان وابستگی بودجه به ارز حاصل از فروش نفت را کاهش داد.
بر این اساس مرکز پژوهشهای مجلس در بخشی از گزارش برنامه اداره کشور بدون نفت راهکارهایی را برای مدیریت منابع ارزی ارائه کرده و آورده است: در سال ۱۳۹۷ منابع ارزی سهم دولت، برداشتهای بودجهای از صندوق توسعه ملی و سهم مناطق محروم از درآمدهای نفتی و البته افزایش ذخایر ارزی بانک مرکزی، به بازار تزریق شده است. بدیهی است که فرض صفر شدن صادرات نفت عملا هیچگاه تحقق پیدا نخواهد کرد، اما به منظور جلوگیری از درگیر شدن در سناریوسازی و قرار گرفتن در وضعیت منفعل در بازی سازی طرف مقابل، بهترین راه منطقی این است که حد نهایی وضعیت نامناسب را هدف قرار داده و برای آن برنامهریزی کرد. به این ترتیب، به هر میزان که طرف مقابل در کاهش صادرات نفت موفق نشود، از برنامه جلوتر خواهیم بود.
طرح کلی اقدام برنامه تراز پرداختها به شرح زیر است:
۱. اولین و مهمترین اقدام، مدیریت دقیق منابع ارزی موجود و اجرای مؤثرتر پیمانسپاری برای بازگشت حداکثری ارز حاصل از صادرات است. طبق برخی گزارشها به رغم صادرات غیرنفتی بالغ بر ۴۴ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۷، بخشی از ارز حاصل از صادرات، در سامانه نیما عرضه نشده است. بازگشت ارز حاصل از صادرات از روشهای دیگر نیز کامل نبوده است. آمار مربوط به صادرات غیرنفتی و واردات منتشره از سوی گمرک نشان از آن دارد که در مجموع با توجه به صادرات ۴۴ میلیارد دلاری کالاهای غیرنفتی و واردات ۴۲ میلیارد دلاری در سال ۱۳۹۷ عملا ۲ میلیارد دلار مازاد وجود دارد که نشان میدهد؛ در صورت اجرای دقیق پیمانسپاری منابع حاصل از صادرات غیرنفتی کفاف نیاز کالاهای وارداتی کشور را میکند. برای جبران کسری حساب خدمات نیز ضروری است مصارف ارزی کشور محدود به کالاها و خدمات اساسی و ضروری شود.
۲. گام دوم، مدیریت مصارف ارزی موجود است. یکی از روشهای مدیریت مصارف ارزی جلوگیری از خروج سرمایه از طریق ایجاد شفافیت در تراکنشهای بانکی است که زمینه قانونی آن در بند «ح» تبصره «۱۶» قانون بودجه سال ۱۳۹۸ فراهم شده است. روشهای دیگر نظیر اعمال محدودیت و افزایش تعرفه واردات کالاهای غیرضرور و لوکس و مدیریت سفرهای خارجی از طریق اخذ تصاعدی عوارض خروج از کشور و نیز مبارزه با واردات کالا به صورت غیررسمی میتواند به کاهش مصارف ارزی کمک کند.
۳. گام سوم ایجاد منابع ارزی جدید از طریق کنترل صادرات غیررسمی (قاچاق) و سوقدهی آن به سمت صادرات رسمی است. همچنین با اصلاح قیمت برخی کالاها مانند بنزین و گازوئیل میتوان مصرف داخلی را کاهش و ظرفیت صادراتی برای این محصولات را فراهم کرد. یکی دیگر از منابع ارزی بالقوه ظرفیت گردشگری ایران است.
در جدول زیر برای افزایش منابع ارزی در اختیار در اثر اقداماتی که در طرح کلی اقدام ذکر شد، برآوردهایی انجام شده است:
در اثر این اقدامات منابع در اختیار ارزی حدود ۴۰ میلیارد دلار افزایش خواهد یافت که از میزان ۳۰ میلیارد دلار ناشی از درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز بیشتر است.
اخباربانک
نحوه فعالیت صرافان در بازار متشکل ارزی
جلسه بحث و بررسی عملیاتی شدن و آغاز به کار بازار متشکل ارزی با حضور هیئت مدیره این بازار و صرافان سراسر کشور برگزار شد.
از زمان انتشار خبر راهاندازی بازار متشکل ارزی، همواره سوالات و ابهامات بسیاری از سوی صرافان در خصوص ویژگیهای بازار، نحوه فعالیت در آن و چگونگی شکلگیری مطرح میشد که عصر روز گذشته جلسه مشترک هیأت مدیره بازار و تعداد زیادی از صرافان عضو کانون، به منظور ارائه توضیحات به سوالات آنها برگزار شد.
در این جلسه پرسشها و ابهاماتی نظیر نقش فرابورس در بازار، میزان کارمزد معاملات، میزان حق عضویت در بازار، نحوه انتخاب سهامداران بازار، دوره زمانی پرداخت حق اشتراک، ناعادلانه بودن تساوی حق اشتراک برای صرافیهای کوچک و بزرگ، نامشخص بودن تکلیف ارز خریداری شدن در صورتی که بعد از ۱۰ روز به فروش نرسد، نامشخص بودن بازار ساز اصلی این بازار، نقش بانک مرکزی در بازار سازی و … از طرف صرافان مطرح شد که اعضای هیئت مدیره بازار متشکل ارزی به تفصیل جزئیات و توضیحات لازم را ارائه کردند.
محمود شکسته بند، مدیرعامل بازار متشکل ارزی در جلسه روز گذشته ضمن تشکر از اقدامات بانک مرکزی در خصوص تشکیل این بازار در خصوص انگیزه تأسیس و نحوه فعالیت آن گفت: هیجانات و نابسامانیهایی که در بازار ارز به وجود آمد باعث شد بانک مرکزی به فکر ساماندهی و تشکیل بازاری بیفتد که در آن نرخ واقعی خرید و فروش صرافان معین شود. بازار متشکل ارزی بین صرافان و خریداران قرار میگیرد، معاملات واقعی هستند و هیجانات کاذب نمیتواند در نرخها تأثیرگذار شود و در نتیجه قیمتها به ثبات میرسد.
رئیس کل بانک مرکزی نیز پس از دریافت گزارش مبسوط روابط عمومی بانک مرکزی از مطالبات و دغدغههای مطروحه صرافان در خصوص عملیاتی شدن بازار و سازوکارهای پیش بینی شده برای فعالیت آنها در این بازار بر لزوم توجه کامل به بحثهای فنی و اجرایی طرح شده از سوی صرافان تاکید کرد. همچنین همتی، رئیسکل بانک مرکزی به روابط عمومی این بانک تاکید کرد شخصاً دغدغههای مطرح شده را طی هفته آینده در جلسات با صاحب نظران و فعالان بازار بررسی و تصمیم گیری خواهد کرد.
ایسنا
ضریب پرداخت الکترونیکی به ۶۲ درصد رسید
پرداخت الکترونیک و خدمات مبتنی بر کارت نقش مهمی در تسویه و نقل و انتقالات مالی روزانه کسب و کارها و شهروندان را ایفا میکند که توسعه آن ضمن تسهیل استفاده از خدمات پرداخت از جمله خرید کالا به رونق کسب و کارها کمک میکند؛ در همین راستا توسعه پرداخت الکترونیک در کشور یکی از اقدامات مهم بانک مرکزی بوده که با جدیت دنبال شده و امروزه نتیجه این اقدامات، گسترش بسیار زیاد ابزارهای پذیرش و حجم بالای تراکنش در شبکه پرداخت کشور است که امور انتقال وجه را برای مردم تسهیل کرده است.
بر اساس آمارهای اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ضریب استفاده از کارتهای بانکی الکترونیک نسبت به استفاده از اسکناس تا پایان ۶ ماه اول سال ۱۳۹۷ بالغ بر ۵۹.۱ درصد بوده که گزارشها حاکی از افرایش ضریب استفاده از کارت بانکی نسبت به اسکناس به ۶۲ درصد تا پایان سال ۹۷ بوده است.
گفتنی است، از مهمترین دلایل رشد استفاده از خدمات مبتنی بر کارت و افزایش ضریب نفوذ پرداخت الکترونیک باید به توسعه زیرساخت پرداخت الکترونیک در کشور، افزایش فرهنگ استفاده از خدمات پرداخت الکترونیک و کارت به جای اسکناس و فراگیری بالای ابزارهای پذیرش به خصوص دستگاههای کارتخوان و حجم بالای آنها اشاره داشت که سبب شده تا کارت بانکی و خدمات پرداخت الکترونیک نقش مهمی در نقل و انتقالات مالی روزانه مردم و کسب و کارها را بر عهده داشته باشد و این زیرساخت در مسیر رشد باشد.
اخبارپول
کاهش شدید مبادلات ارزی در جهان
حجم مبادلات ارزی جهان در ماه می ۹.۶ درصد کاهش داشته است.
به نقل از رویترز، مؤسسه "سی ال اس" لندن در گزارشی اعلام کرد حجم مبادلات ارزی جهان در ماه مه در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۹.۶ درصد کاهش یافته و به ۱.۶۲ تریلیون دلار رسیده است. این مؤسسه کاهش دامنه نوسانات ارزی و بازگشت بازار ارز به ثبات را دلیل کاهش اقبال معامله گران به آن معرفی کرده است.
مؤسسه سی ال اس که یکی از بزرگترین پلتفرمهای ارزی جهان محسوب میشود هم چنین اعلام کرده است که حجم مبادلات ماه مه در مقایسه با ماه آوریل نیز کاهش پیدا کرده است. در سال ۲۰۱۹ میزان نوسانات بازار ارز در جهان به کمترین سطح خود در طول چهار سال اخیر رسیده است.
امسال بانکهای مرکزی جهان رویکرد محتاطانه تری در پیش گرفتهاند و کاهش رشد اقتصادی بسیاری از کشورهای جهان آنها را دست به عصا کرده است. سرمایه گذاران و معامله گران بازار ارز اکنون منتظرند تا چشمانداز اقتصاد جهانی مشخصتر شود و این رویکرد صبر در برابر کاهش رشد اقتصادی باعث کاهش نوسانات بازارهای ارزی جها ن نیز شده است.
به گفته مؤسسه سی ال اس، حجم مبادلات ارزی به صورت قرارداد سوآپ، معاملات فوری و آتی ارزی در ماه مه نسبت به سال گذشته کمتر بوده است.
طبق اعلام مؤسسه "کمپلو" در حال حاضر دلار آمریکا، یورو، پوند انگلیس، ین ژاپن و فرانک سوئیس پر مبادلهترین ارزهای جهان هستند.
بنکر