آرین آقابیگی
جریانهای فکری بانکداری در جهان
صنعت بانکداری شاهد تغییر و تحولات گستردهای در طول دهههای گذشته بوده است که بر اساس ادبیات موجود در تاریخ تحولات بانکداری، دو جریان فکری اصلی را میتوان در آن یافت. یکی جریان فکریای که به نفی هرگونه دخالت دولت در نظام بانکی میپردازد و به دیدگاه اقتصاد سیاسی بانکداری مشهور است. در مقابل این دیدگاه، جریان فکری توسعهای نه با توجیه دخالت حداکثری دولت، بلکه با ترسیم نقش دولت در نظام بانکی و اثرات آن بر رشد اقتصادی کشورها بر پایه برخی مطالعات آماری از دخالت دولت در نظام بانکی در چارچوبی مشخص دفاع کرده است. در زیر به جزئیات به خطوط فکری موجود در این دو جریان فکری پرداخته میشود.
امیرمهیار ترابی
صندوقهای روز مبادا در ایران و نروژ
صندوق توسعه ملی ایران یک نهاد دولتی است که در سال ۱۳۷۹ به واسطه تحریمها و کاهش قیمت نفت و همچنین رکود اقتصادی حاصل از افت تولیدات به منظور تبدیل قسمتی از عواید حاصل از فروش فراوردههای نفتی به ثروتهای ماندگار و سرمایهگذاری برای نسلهای آینده تاسیس شد. این صندوق به عنوان یک حساب ذخیره ارزی وظیفه کنترل تلاطمهای ارزی در ایران را بر عهده دارد که این امر از طریق سرمایهگذاری در صنعت گردشگری، صنایعدستی و همچنین میراث فرهنگی صورت میپذیرد. اما با توجه به قوانین وضع شده، برداشت از این صندوق جهت جبران کسری ناشی از عواید غیرنفتی بودجه عمومی سالانه غیر مجاز است و این صندوق تنها جبران کننده کسری درآمد ارزی حاصل از فراوردههای نفتی نسبت به ارقام پیشبینی شده است؛ اما باتوجهبه تشدید تحریمهای مالی، نظامی و اقتصادی در سالهای اخیر و همچنین کاهش قیمت نفت خام، میزان برداشت از این صندوق روند افزایشی داشته است.