آرشیو اخبار قدیمی

زمانی که با اختراع موتور بخار، دستگاه‌ها توانستند وظایف موجودات زنده را برعهده بگیرند، ماشینی شدن صنایع شروع شد؛ کارفرمایانی که تا دیروز، باید چندین جوان قدرتمند را قانع می‌کردند تا برای آنها کار کنند، کم‌کم توانستند با کارگران کمتر، کسب‌وکار خود را به‌شدت گسترش دهند. از سوی دیگر، درحالی‌که توان جسمانی و زور بازو، رفته‌رفته اهمیت کمتری پیدا کرد، استعداد ذهنی و قابلیت‌های محاسبه، هوش و ارتباطات انسانی، هرچه‌بیشتر مهم شد. این تشبیه تاریخی، شاید نقطه آغاز خوبی برای ترسیم آینده کسب‌وکارها پس از گسترش هوش مصنوعی باشد.

محیط کسب‌وکار مجموعه‌ای از سیاست‌ها و شرایط حقوقی، نهادی و مقرراتی است که بر فعالیت‌های شرکت‌های آن حاکم است؛ به عبارت دیگر به مجموعه عوامل موثر بر عملکرد بنگاه‌های اقتصادی، که مدیران و مالکان بنگاه نمی‌توانند آنها را تغییر داده و بهبود ببخشند، محیط کسب‌وکار گفته می‌شود. فضای کسب‌وکار نامساعد موجب افزایش هزینه عملکرد بنگاه‌های اقتصادی، از بین رفتن انگیزه سرمایه‌‎گذاری و عقب ماندن تولیدکنندگان یک کشور از رقبای جهانی می‌شود.

نگاهی به وضعیت کنونی کشور نشان می‌دهد سیاست‌های اقتصادی فعلی تناسبی با شعار سال و اهداف برنامه هفتم در زمینه رشد تولید، جهش صادرات و ارتقا رشد اقتصادی ندارند و اگر این سیاست‌ها اصلاح نشوند وضعیت کسب‌وکارها در سال ۱۴۰۳ خوشایند نخواهد بود. اگرچه برخی از بخش‌های اقتصاد کشور و واحدهایی که به سرمایه‌گذاری خارجی دسترسی دارند، وضعیت مناسبی دارند اما برای بخش وسیعی از کسب‌وکارها فضای سرمایه‌گذاری و توسعه مهیا نیست. مساله نقدینگی و چالش‌های ارزی برای این کسب‌وکارها وضعیت بغرنجی را ایجاد کرده که نمی‌توان انتظار داشت از دل آن جهش تولید یا رشد اقتصادی بالا، فراهم شود.

در طی سال‌هایی که به‌عنوان استاد مدیریت و رهبری در دانشگاه هاروارد تدریس کرده‌ام، از من مرتب پرسیده‌اند که آیا اصلا می‌شود مدیریت را آموزش داد یا مدیر شدن یک توانایی ذاتی و غیراکتسابی است؟ قبلا من برای این سوال پاسخی همیشگی داشتم که می‌گفتم «مانند استعداد ورزشی و موسیقیایی، استعداد افراد برای مدیریت و رهبری متفاوت است، اما همانطور که یک مربی یا معلم، می‌تواند به شکوفا شدن استعداد هنری و ورزشی کمک می‌کند، توانایی رهبری و مدیریت نیز با آموزش، بهبود پیدا خواهد کرد.