نشریه آفتاب خاورمیانه

 

 

در فرهنگ کاری امروز، پرمشغله بودن نشانه موفقیت تلقی می‌ شود؛ هرچه بیشتر دیده شویم، بیشتر کار کنیم و بیشتر پاسخگو باشیم، تصور می‌ کنیم مفیدتر هستیم. اما آیا واقعا این سبک از کار کردن به خروجی‌ های باکیفیت منجر می‌ شود؟ کال نیوپورت در کتاب بهره‌ وری آهسته مفهوم « بهره‌ وری آهسته» (Slow Productivity) را معرفی می‌ کند. این رویکرد راهکاری برای مقابله با فرسودگی شغلی و بازگشت به ‌ معنای واقعی بهره‌ وری است که نه بر پایه سرعت و کمیت، بلکه بر اساس تمرکز، کیفیت و آرامش شکل می‌ گیرد.

 

نیوپورت در این کتاب توضیح می‌ دهد که بهره‌ وری آهسته به‌ معنای کم‌ کاری یا کاهش تلاش نیست، بلکه برعکس، هدف آن ایجاد فضایی برای کار عمیق‌ تر، با تمرکز بیشتر و خروجی‌ های ماندگارتر است. سبک رایج کار که افراد را به سمت انجام هرچه بیشتر کارهای سطحی سوق می‌ دهد، در بلندمدت نه‌ تنها باعث کاهش کیفیت می‌ شود، بلکه سلامت روان و رضایت شغلی را هم تهدید می‌ کند. این کتاب، دعوتی است برای بازنگری در شیوه‌ کار کردن و تعریف دوباره‌ بهره‌ وری.

 

 

در بخش اول کتاب، نویسنده با تحلیل تاریخی و فرهنگی، به این پرسش پاسخ می‌ دهد که چرا مفهوم بهره‌ وری تا این اندازه با « بیشتر کار کردن» گره خورده است. او نشان می‌ دهد که در دنیای مبتنی‌ بر کارهای دانش‌ ‌ محور، مدل‌ های سنتی سنجش بهره‌ وری دیگر پاسخگو نیستند. بهره‌ وری در چنین فضایی نمی‌ تواند فقط با تعداد کارهای انجام‌ شده یا ساعات کار سنجیده شود، بلکه نیازمند ارزیابی کیفی است. وقتی تمرکز تنها بر « انجام دادن» باشد، کارهای ارزشمند اما زمان‌ بر به حاشیه رانده شده و جای خود را به فعالیت‌ هاییمی‌ دهند که قابل ‌ ثبت و گزارش هستند.

در بخش دوم کتاب، کال نیوپورت اصول سه‌ گانه‌ ایرا برای دستیابی به بهره‌ وری آهسته ارائه می‌ دهد که به تغییر تدریجی اما پایدار در رویکرد افراد کمک می‌ کند:  

اصل اول، کاهش تعداد کارها، بر مهارت انتخاب و اولویت‌ بندی تاکید دارد. نیوپورت توصیه می‌ کند افراد با ارزیابی تعهدات و یادگیری مهارت « نه گفتن» ، تنها پروژه‌ های مهم و باارزش را انتخاب و روی همان‌ ها تمرکز کنند. این رویکرد، فضا و انرژی لازم را برای کار عمیق و باکیفیت فراهم می‌ کند.

اصل دوم، کار با سرعت طبیعی، به ما یادآوری می‌ کند که بدن و ذهن انسان ماشین نیستند. او پیشنهاد می‌ کند افراد زمان‌ های اوج تمرکزشان را بشناسند و در برنامه‌ ریزی کارهایشان، استراحت و بازیابی را جدی بگیرند. بهره‌ وری واقعی زمانی به دست می‌ آید که کار و استراحت در تعادل باشند.

اصل سوم، اهمیت کیفیت است. باید استانداردهای بالایی برای خروجی کار تعیین کرد، به‌ طور مداوم بازخورد گرفت و از خودارزیابی به‌ عنوان ابزاری برای رشد بهره برد. کیفیت، تنها زمانی محقق می‌ شود که اولویت ما، خوب انجام دادن باشد و فقط به‌ دنبال به‌ موقع تحویل دادن نباشیم.

 

کتاب بهره‌‌وری آهسته به محدودیت‌‌هایی که برای پیاده‌ سازی این ایده در محیط‌ ‌ های کار وجود دارد نیز می‌ پردازد. نمونه‌ های متعددی از زندگی دانشمندان و هنرمندان وجود دارد که نشان می‌ دهد دستیابی به خروجی ماندگار و موثر، امری زمان‌ بر است؛ با این‌ ‌ حال همه مشاغل نمی‌ توانند به یک اندازه از این الگو پیروی کنند. افرادی که کسب‌ وکار خودشان را ندارند، استقلال چندانی برای انتخاب حجم وظایف ندارند. در این میان نمی‌ توان نقش ساختارهای سازمانی را نادیده گرفت که ممکن است پاداش را بر اساس حجم کار یا معیارهای کمی اعطا کنند. درواقع درحالی که کال نیوپورت بهره‌ وری را محصول فرهنگ سازمانی می‌ داند، راهکارهایی که معرفی می‌ کند، بیشتر معطوف به تغییرات فردی است.    

اجرا کردن ایده بهره‌ وری آهسته ناممکن نیست اما همچون هر تغییر دیگری ناگزیر است از بالا شروع شود. اگر ساختارهای سازمانی اصلاح شوند و کسب‌ وکارها به‌ جای معیارهای کمی، بهره‌ وری را با ملاک‌ های کیفی بسنجند، می‌ توان امیدوار بود بهره‌ وری به جای فرسودن افراد و منابع، به خروجی‌ های باکیفیت و  نتایج ماندگار بیانجامد.  

 

کال نیوپورت، استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه جورج‌ تاون است. او در آثارش به تاثیر فناوری و فرهنگ کاری بر زندگی حرفه‌ ایمی‌ پردازد. از دیگر کتاب‌ های پرفروش او می‌ توان به « کار عمیق» و « مینیمالیسم دیجیتال» اشاره کرد که هر دو در ادامه‌ دغدغه‌ های فکری او درباره توجه، تمرکز و معنا در عصر دیجیتال هستند.