نشریه آفتاب خاورمیانه

صنعت لیزینگ دارای سابقه‌ای کهن است. شاید نتوان زمان دقیق و مشخصی برای سرآغاز کاربرد عملیات اجاره در زندگی بشر یافت. ولی بر مبنای آنچه که از متون باستانی به دست آمده است، اقوام ایلامی و سومری در حدود ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به نوعی اجاره‌داری ساده زمین، گاو، آب و تجهیزات کشاورزی می‌پرداخته‌اند. اولین شرکت مدرن و مستقل صنعت لیزینگ در سال ۱۹۵۲ در شهرسانفرانسیسکو تاسیس شد که تاکنون با نام شرکت بین‌المللی لیزینگ ایالات‌متحده به فعالیت ادامه داده است. تاسیس این شرکت را باید سرآغاز تشکیل موسسه‌های مستقل لیزینگ (غیر وابسته به بانک‌ها و یا موسسات مالی) در آمریکا به حساب آورد.

شرایط کنونی اقتصاد کشور بیش از هر چیز نیازمند درک مشکلاتی ساختاری است که تداوم رشدهای اقتصادی بالا و کنترل تورم را به طور همزمان در بلندمدت دور از دسترس کرده است. موید این امر، نوسانات بالای رشد اقتصادی و نرخ تورم در چند دهه گذشته است که نشان از ناتوانی سیاست‌گذار در مواجهه با تکانه‌های مختلف سمت عرضه و تقاضا دارد. به عبارت دیگر سیاست‌گذار بیش از آنکه توانایی اثرگذاری مثبت بر چرخه‌های تجاری را داشته باشد، خود ناخواسته به عاملی برای تشدید و تعمیق دوره‌های رکود تبدیل شده است. در این زمینه، حضور پر رنگ بخش دولتی بزرگ و وابسته به درآمدهای نفتی در اقتصاد و در نتیجه افزایش اثر حذفی بخش غیرمولد دولتی بر بخش خصوصی کارآمدتر، مانع توسعه پایدار اقتصادی شده است. نتایج این امر به شکل تخریب شدید محیط کسب‌و‌کار در زمینه‌های مختلف برای بخش خصوصی و وابستگی هر چه بیشتر اقتصاد به درآمدهای نفتی و مشتقات آن نمود یافته است. به طوری که رشد اقتصادی و نرخ تورم در سال‌های مختلف به شدت به نوسانات قیمتی نفت و تصمیمات سیاسی خارج از کنترل سیاست‌گذاران داخلی وابسته شده است.

بحث تامین مالی پروژه‌ها در کشور از دیرباز یکی از دغدغه‌های اصلی در اجرای پروژه‌های عمرانی بوده است.  در دو دهه اخیر تاخیر در تامین و تخصیص منابع (بودجه‌بندی و  بودجه‌ریزی) در طول اجرای پروژه‌ها و نبود مسیر و امتداد صحیح نقدینگی پیمانکاران (Cash Flow) در انجام پروژه‌های عمرانی (طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) از عمده مشکلات اجرای پروژه‌ها بوده و این نقیصه بزرگ موجب افزایش بی رویه مدت اجرای پیمان‌ها شده، به‌طوری که زمان متوسط اجرای پروژه‌های عمرانی در کشور بالای 10 سال گزارش شده است. مطالعات انجام شده به روشنی نشان می‌دهد که عدم تامین منابع مالی از بیشترین عوامل و چالش‌های اصلی و بازدارنده اجرای به موقع پروژه‌ها بوده است.

مدتی پیش گفتگویی با عده‌ای از دوستان پیش آمد، روی یکی از همین انجمن‌های مجازی، در باب این که چرا دیگر کسی چندان حوصله خواندن متن‌های بلند را ندارد؛ بخصوص وقتی روی کامپیوتر خوانده می‌شود. اگر متن اینترنتی باشد و باید آن را مستقیم روی وبلاگ و وب‌سایتی خواند، وضع وخیم‌تر هم می‌شود. در ادبیات نوین هم گرایش به نگارش و مطالعه داستان کوتاه بسیار بیشتر از پیش شده است و حتی موج به نسبت جدیدی از نگارش داستان های بسیار کوتاه، که فلش استوری یا داستانک خوانده می‌شوند، پدید آمده و رواج یافته است. این داستانک‌ها غالبا اینترنتی هستند و در حد کمتر از یک یا دو صفحه چاپی خلاصه می‌شوند.

 با فراگیر شدن استفاده از اینترنت از سال 1990 میلادی به تدریج بسترهای مناسب برای استفاده تجاری و کاربردهای مالی از این شبکه گسترش یافت. بانکداری نیز از این امکانات بهره برد و با معرفی بانکداری آنلاین خدمات رسانی بانکی را از محدوده زمان و مکان خارج کرد. طبق آمار جهانی مشتریان بانکی که از اینترنت بانک استفاده می کنند از 18 درصد در سال 2000 میلادی به 61 درصد در سال 2014 رسیده است.

استفاده از حساب امین به منظور پیش­فروش واحدهای پروژه­های ساختمانی در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا، کانادا و امارات متحده عربی متداول است. در این روش پیش­خریداران وجوه خود را به حساب امین نزد یک بانک واریز می­نمایند و بانک این وجوه را به تناسب پیشرفت پروژه در اختیار سازنده قرار می‌دهد. بدین ترتیب این اطمینان برای خریداران حاصل می‌شود که وجوه پرداختی ایشان، تحت نظارت بانک فقط در راستای پیشبرد همان پروژه مصرف می­شود. علاوه بر این با استفاده از این مکانیزم، از آنجا که دیگر تضاد منافع وجود نخواهد داشت و سازنده می‌داند تنها در ازای پیشرفت کار پول دریافت می‌کند، تمام تلاش خود را صرف سرعت بخشیدن به تکمیل پروژه خواهد کرد.

این یادداشت از آقای جیم وایت‌هِرست (Jim Whitehurst)مدیرعامل کمپانی Red Hat, Inc. در تاریخ 14 اوت 2015 در hbr.org  منتشر شده است. کمپانی Red Hat یک شرکت چندملیتی آمریکایی است که در تولید نرم‌افزارهای Open Source فعالیت می‌کند. این شرکت در سال 1993 تاسیس شده و مرکز آن در شهر رَلی ((Raleigh مرکز ایالت کارولینای‌شمالی ایالات‌متحده است. این کمپانی در سال 2015، 7300 کارمند داشته و براساس اطلاعات مندرج در صورت‌های مالی سال 2014، رقمی بالغ بر 1 میلیارد و 534 میلیون دلار فروش داشته. در تاریخ 3 مهرماه 1394 ارزش هر سهم این کمپانی در بورس نیویورک 72،93 دلار بوده است.

نظام مالی هر کشوری را می‌توان به سیستم عصبی تشبیه کرد، اگر سیستم عصبی درست کار نکند کل اقتصاد کارایی خود را از دست می‌دهد. البته باید توجه کرد که نظام مالی یا سیستم عصبی هر اقتصادی در طول زمان تحول یافته و پیچیده‌تر می‌شود. نظام‌های مالی در سده‌های هیجدهم و نوزدهم سیستم‌های نسبتاً ساده‌تری بودند و هرچه اقتصاد‌ها پیشرفته‌تر شده‌اند سیستم‌های مالی‌شان نیز گسترده‌تر و پیچیده‌تر شده است. ابزارهای مالی نوینی که در چند دهة اخیر ابداع شده برای گذشتگان غیر قابل تصور بود. طبیعی است که این گستردگی و پیچیدگی مسائل خاص خود را نیز به همراه می‌آورد. مثلاً آنچه در جریان بحران مالی سال‌های 08- 2007 اتفاق افتاد بخشی از آن به همین مسائل بر می‌گشت. همچنان که در این بحران دیدیم اگر سیستم مالی دچار مشکل شود تبعات آن کل نظام اقتصادی را در بر می‌گیرد. در اقتصادهای مدرن امروزی که مبتنی بر نظام پولی اعتباری هستند هرگونه فعالیت اقتصادی، اعم از دولت یا بخش خصوصی، مستلزم تأمین مالی است.

استفاده از اینترنت بانک دارای مزایای زیادی از جمله جلوگیری از اتلاف وقت است که به راحتی نمی‌توان از این مزایا گذشت. خیلی از ما بارها شنیده‌ایم که موقع انجام تراکنش‌های مالی و خرید اینترنتی باید امنیت کامل را رعایت کنیم، اما مقوله امنیت، نسبی است و هرگز به طور صد در صد تامین نمی‌شود. اکثر سواستفاده‌هایی که از حساب بانکی می‌شود ناشی از اشتباهات انسانی است تا حمله سایبری. و اشتباهات انسانی هم فقط با دقت بسیار زیاد و هوشمندی کاربر، به حداقل می‌رسد.

افراد بدون آنکه با مفهوم مدیریت دانش آشنایی داشته باشند، آن را در زندگی روزمره خود به کار می برند. هر کدام از ما ضمن داشتن اندوخته ای از دانش، آموخته ها و تجارب، برای حل مسائل و استفاده از فرصت ها، در تعامل و تبادل دانش و تجربه با دوستان و همکارانمان هستیم. به طورکلی مدیریت دانش، درباره جمع آوری دانش از کل نیروی کار و کاربرد مناسب آن برای تسهیل تصمیم گیری و رسیدن به اهداف سازمان صحبت می کند. از آنجایی که قسمت عمده دانش سازمان در ذهن نیروی کار سازمان است، ایجاد محیطی که در آن افراد به خلق، یادگیری، اشتراک و کاربرد دانش در کنار یگدیگر و در جهت اهداف و استراتژی های سازمان تشویق شوند در اولویت قرار دارد.