محمد کوثری
تورم و توهم
در اقتصاد مفهوم جالبی وجود دارد به نام «توهم پولی» (Money Illusion). این توهم زمانی ایجاد میشود که فرد مورد نظر بدون در نظر گرفتن تاثیر «تورم» بر کاهش قدرت خرید، صرفاً به خاطر افزایش درآمد یا ثروت اسمی خود احساس پولدارتر شدن کند و خرج و مصرف خود را افزایش دهد. به بیان دیگر، توهم پولی عبارت است از فراموش کردن تغییر ارزش «واقعی» پول و تصمیمگیری با توجه به ارزش «اسمی» آن. پدیدهای که برخی سیاستگذاران از آن به نفع خود بهرهبرداری میکنند. یکی از مواقع بروز توهم پولی با افزایش دستمزدها ایجاد میشود. افزایش فراگیر دستمزد و حقوق به طور طبیعی با افزایش تقاضا همراه است و به طور معمول به افزایش قیمتها منتهی میشود. در این شرایط در حالی افزایش حقوق و دستمزد باعث رضایت بیشتر میشود که ممکن است قدرت خرید کمتری را ایجاد کند. در واقع اسما پول بیشتری دریافت میکنند اما رسماً قدرت خرید کمتری خواهند داشت. پرداخت یارانه نقدی نیز کمابیش چنین مکانیزمی را ایجاد میکند.