تست مشاعی

در جریان اصلی علم اقتصاد فرض بر این است که بانک مرکزی با تزریق پول پرقدرت (پایه پولی)، ذخایر را در سیستم بانکی به جریان می‌اندازد. از آنجا که سررسید همه بدهی‌های بانک‌ها همزمان فرا نمی‌رسد، بانک‌ها صرفا بخشی از سپرده‌های خود را به‌صورت ذخیره نقد نگه می‌دارند و با به گردش انداختن بقیه وجوه، پول بیشتری خلق می‌کنند. درواقع هر وام جدید به پشتوانه پول پرقدرت بانک مرکزی، مقداری سپرده جدید نیز ایجاد می‌کند که بخشی از آن به‌صورت ذخیره قانونی یا ذخیره اضافی مجددا نزد بانک مرکزی نگهداری شده و باقیمانده آن دوباره وام داده می‌شود.

بحران نرخ ارز که در پنج سال گذشته شدت گرفته است، در نیمه دوم سال گذشته به‌اندازه‌ای اوج گرفت که بعد از ناکامی رئیس وقت بانک مرکزی در کنترل بازار، به تغییر او منجر شد. دو ماه بعد سران سه قوه به‌منظور مدیریت بازار ارز اختیارات جدیدی برای بانک مرکزی تصویب کردند و در 31 اردی‌بهشت 1402، الزام تحویل دادن ارزهای حاصل از صادرات به بانک مرکزی به‌صورت لایحه به مجلس ارائه شد.

این روزها در کنار انتشار خبرهای گوناگون از جزییات برنامه هفتم توسعه، پیش‌بینی وظایف و اختیارات دستگاه‌ها در این برنامه نیز افشا می‌شوند؛ گرچه برنامه‌های قبلی در اجرا نتیجه مثبت قابل دفاعی نداشته‌اند و چالش‌های توسعه از معیشت و اقتصاد گرفته تا آب، محیط‌زیست، بحران پیرشدن جمعیت و مهاجرت نسل جوان متخصص خودنمایی می‌کنند.