آرشیو اخبار قدیمی

دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی یکی از دوره‌های مهم رشد صنعتی ایران بود. افزایش درآمدهای نفتی، ارتباط با اقتصاد جهانی، افزایش قدرت خرید و دسترسی به شبکه‌های مالی و تامین، فضای مساعدی برای سرمایه‌گذاری ایجاد کرده بود. در همین دوره، گروهی از فعالان بازار به‌سمت تولید صنعتی حرکت کردند و  برخی خانواده‌ها کسب‌وکارهایی شکل دادند که به بازارهای صادراتی نیز راه یافتند. علت این رشد درکنار ویژگی‌های شخصی کارآفرینان، همسویی خانواده، بنگاه، محیط کسب‌وکار و نهادهای اقتصادی بود.

آنچه جهان را از نخستین سپیده‌دم آفرینش تا امروز از فروپاشی نگاه داشته است، نه خودِ اجزا، که پیوندی است که در میان آنها جاری است؛ پیوندی که در خاموشی اثر می‌گذارد و شاید درست از همین رو، کمتر به چشم می‌آید. رودخانه، نامِ پیوستنِ قطره‌هاست؛ هیچ قطره‌ای به‌تنهایی رود نمی‌شود، اما هر قطره، با پیوستن به قطره‌ای دیگر، جریانی می‌آفریند که سنگ را می‌شکافد، خاک را بارور می‌کند و زندگی را در مسیر خویش می‌پراکند. جنگل نیز انبوهی از درختان نیست؛ شبکه‌ای زنده از ریشه‌هاست که در تاریکی، پیش از آنکه شاخه‌ای سر به آسمان بردارد، یکدیگر را می‌یابند و ماندگاریِ خویش را به ماندگاریِ یکدیگر گره می‌زنند. اگر همه سلول‌های یک بدن را بشناسیم، هنوز زندگی را نشناخته‌ایم؛ زیرا حیات، در هیچ سلولی اقامت ندارد، بلکه در گفت‌وگوی بی‌وقفه‌ای جریان می‌یابد که میان آنها برقرار است. شاید انسان نیز از این قانون برکنار نباشد؛ شاید آنچه ما "تنهایی" می‌نامیم، نه کمبودِ آدم‌ها، که گسستنِ رشته‌هایی باشد که جان، بی‌آنها، اندک‌اندک تابِ ایستادگی از کف می‌دهد.

بسیاری از برنامه‌های تحول سازمانی به‌خاطر اختلاف‌های پنهان در تیم مدیریت شکست می‌خورند. مدیران ارشد گاه تصور می‌کنند درباره ضرورت تغییر، دامنه آن و شیوه اجرا همنظر هستند، اما در پیاده‌سازی برنامه متوجه می‌شوند که هرکدام تصویر متفاوتی از آینده سازمان در ذهن داشته‌اند. یادداشت حاضر ضمن بررسی ابعاد توافق‌های کاذب، پنج گام برای دستیابی به توافقی روشن و قابل‌اجرا پیشنهاد می‌دهد.

هوش مصنوعی به یکی از محورهای تصمیم‌گیری سازمان‌ها تبدیل شده است و شرکت‌ها برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه و بهبود تجربه مشتری به سراغ آن می‌روند. اما موفقیت این ابزار با خرید فناوری به‌تنهایی به دست نمی‌آید. در این یادداشت، به وجوه مهم استفاده هوشمندانه از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحول سازمانی می‌پردازیم.

سازمان‌ها زمانی شکست می‌خورند که سرعت تغییر محیط از سرعت یادگیری و تصمیم‌گیری آنها پیشی می‌گیرد. مدیران می‌دانند که فناوری، مشتریان و قوانین همگی تغییر می‌کنند و حتی تهدیدهای سایبری هر روز شکل تازه‌ای پیدا می‌کنند؛ اما مساله این است که بسیاری از سازمان‌ها به‌موقع و به‌طور مناسب واکنش نشان نمی‌دهند. شرکت‌های موفق نشان داده‌اند که مزیت رقابتی امروز،‌ بیش از هر زمان دیگری به توانایی اصلاح هوشمندانه مسیر، پیش از اجبار بازار وابسته است. این جوهره چابکی راهبردی (Strategy Agility) است که در یادداشت حاضر به آن می‌پردازیم.

بنگاه‌های اقتصادی می‌توانند با افزایش سرمایه، گسترش ظرفیت تولید، ورود به بازارهای تازه و برندسازی، جهانی شوند. بسیاری از شرکت‌های منطقه خلیج فارس در مسیر گسترش بین‌المللی، هویت و پیام برند خود را نیز متناسب با مخاطبان جهانی توسعه دادند. این شرکت‌ها توانستند با بازتعریف هویت و ترجمه فرهنگی پیام برند، تصویری قابل‌اعتماد در ذهن مشتریان بسازند. در این یادداشت به مسیر سه برند امارات، قطر ایرویز و اِعمار برای رسیدن به جایگاه جهانی می‌پردازیم.

«برندها نیز مانند انسان‌ها زنده‌اند، رشد می‌کنند، اوج می‌گیرند، می‌میرند و شخصیت هم دارند.» این جمله خلاصه‌ای از مساله‌ای است که مارگارت مارک و کارول پیرسون در کتاب "قهرمان و عاصی؛ ایجاد برندهای شگفت‌آور با قدرت کهن‌الگوها" دنبال می‌کنند؛ آنها معتقدند برندهای ماندگار محدود به ویژگی‌های فیزیکی و کارکردی محصولاتشان نیستند، بلکه معنا، هویت و شخصیتی که در ذهن مخاطب می‌سازند، آنها را به بخشی از زندگی و فرهنگ تبدیل می‌کند.

رضا رضایی در دهم فروردین‌ماه سال ۱۳۲۵ در شهریار به دنیا آمد. پدرش مردی زحمتکش و باغدار بود. در سال ۱۳۳۹، زمانی که رضا دانش‌آموز کلاس هشتم بود، درغیاب پدر مسئولیت رسیدگی به باغ و خانواده را به‌عهده گرفت. یکی از دبیران مدرسه که در رشته کشاورزی تحصیل کرده بود، پس از دیدن باغ به او پیشنهاد کرد درختان را هرس کند. این پیشنهاد با شیوه سنتی کشاورزی خانواده و منطقه تفاوت داشت؛ با این حال، رضا با وجود سن کم و آگاهی از علاقه شدید پدرش به درختان باغ، تصمیم گرفت به توصیه علمی معلم اعتماد کند. او چند کارگر گرفت و بخش بزرگی از باغ را هرس کرد.

آب، علاوه‌بر آنکه مساله‌ای محیط زیستی است، یکی از عوامل تعیین‌کننده توان صنعتی کشورهاست و هیچ کارخانه‌ای با آب ناپایدار، تولید پایدار ندارد. از همین روست که «تا ریشه در آب است، امید ثمری هست»، چراکه تداوم رشد صنعتی، از پایداری ریشه‌های آبی آن جدا نیست. کمبود یا تخصیص نادرست آب، شاید از مزرعه آغاز ‌شود، اما درنهایت به کارخانه، شبکه برق، قیمت کالا و معیشت خانوارها می‌رسد.

امروزه اقتصاد جهانی دیجیتال و شبکه‌ای شده، اما جابه‌جایی نفت، گاز، غلات، مواد معدنی و کالاهای صنعتی به جغرافیا وابسته است. براساس گزارش "مرور حمل‌ونقل دریایی 2024" کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، بیش از 80 درصد حجم تجارت بین‌المللی از راه دریا جابه‌جا می‌شود؛ بنابراین اختلال در یک تنگه یا کانال می‌تواند بر بازار نفت و کرایه کشتی و همین‌طور تورم و تولید اثر بگذارد.