تحریریه آفتاب خاورمیانه
پولشویی و شبکه پنهان
پولشویی فعالیت مجرمانه ثانویهای است که پول کثیف و غیرقانونی را که از فعالیت مجرمانه اولیه حاصل میشود در چرخه مبادلات قرار داده و به آن ظاهر قانونی میدهد. پدیده پولشویی آثار زیانبار اقتصادی و اجتماعی را به دنبال دارد، از همینرو عزم جامعه بینالمللی برای مبارزه با آن متمرکز شده و تدابیر مختلفی را برای نیل به این امر بکار برده است. درمتن کامل مقررات بانک مرکزی پولشویی اینگونه تعریف شده است: تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیتهای غیرقانونی با علم به اینکه بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه ارتکاب جرم بهدست آمده باشد. تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان کردن منشا غیرقانونی آن با علم به اینکه بهطور مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از ارتکاب جرم بوده یا کمک به مرتکب بهنحویکه وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نشود. اخفا یا پنهان یا کتمان کردن ماهیت واقعی، منشا، منبع، محل، نقلوانتقال، جابهجایی یا مالکیت عوایدی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه جرم تحصیل شده باشد.
محمد کوثری
داراییهای به گِل نشسته
مفهوم داراییهای به گِلنشسته یا متروک شده (Stranded Assets) به از دست رفتن ارزش یک دارایی در اثر تغییر تقاضا برای محصول تولید شده از آن و در نتیجه کاهش جریان نقدی حاصل از آن مربوط میشود. به بیان دیگر، گاهی به دلایلی مثل قوانین و مقررات، ترجیحات بازار، هنجارهای اجتماعی، تغییرات تکنولوژی، یا حتی اتفاقات زیست محیطی، ارزش بازاری یک دارایی در طول عمر مفید خود به طور معناداری از ارزش ترازنامهای آن کمتر میشود و قابلیت نقدشوندگی خود را با قیمتهای قبلی از دست میدهد. توجه به این موضوع در مدیریت داراییها اهمیت ویژهای پیدا میکند، به خصوص زمانی که داراییهای در معرض متروکه شدن سهم مهمی از سبد دارایی مورد نظر داشته باشند. منابع نفت نمونهای از این نوع داراییها محسوب میشوند که سیاستگذاری در آنها نیازمند توجه به مفهوم فوق است.
دکتر پرویز عقیلی کرمانی
تجربههای جهانی در سیاستهای موثر ضدرکود
به دنبال هشت فصل رکود تورمی در سالهای ۹۱ و ۹۲ که تحت تاثیر تحریمهای اقتصادی و مدیریت نامناسب اقتصادی رخ داد، دولت یازدهم موفق به کنترل تورم و سپس ایجاد رشد اقتصادی مثبت در سال ۱۳۹۳ شد. اما افت سریع و شدید قیمت نفت که از خرداد آن سال شروع شد، ورود مجدد اقتصاد به شرایط رکودی را در سه فصل اول سال ۱۳۹۴رقم زد. سپس در سال ۱۳۹۵ نرخ رشد اقتصادی به ۵/ ۱۲ درصد رسید که در ربع قرن اخیر بیسابقه بوده، هرچند بسیاری از فعالان اقتصادی از نامحسوس بودن این رشد در فعالیتهای خود شکایت دارند. از آنجا که رشد اقتصادی بالا در سال ۱۳۹۵ عمدتا بهدلیل رفع تحریمها پس از اجرای توافق برجام و افزایش تولید و صادرات نفت و محصولات نفتی به وقوع پیوسته و نظر به اینکه تولید نفت ایران به سقف توافق شده در اوپک رسیده است، تکرار چنین رشدهای اقتصادی در آینده از محل رشد تولید و صادرات نفت ناممکن است. عامل بسیار مهم دیگری که استمرار رشد اقتصادی مثبت را مشکل میسازد روند نزولی «تشکیل سرمایه» در چهار سال از پنج سال اخیر است.
تحریریه آفتاب خاورمیانه
پولهای رمزی
انتقال پول از طریق تلگراف از سوی بانک فدرال رزرو آمریکا در سال ۱۹۱۸ میلادی سرآغاز پرداخت الکترونیکی بوده است. نوآوریها در زمینه پرداخت الکترونیکی خردهفروشی به نام پول الکترونیکی صورت گرفته که هنوز در مراحل اولیه توسعه خویش قرار دارد و برای جایگزین شدن با اسکناس و مسکوک که جایگاه مسلطی در پرداختهای خرد دارند، از توان بالقوهای برخوردار است. مفهوم پول الکترونیک در دهه ۱۹۹۰ میلادی مطرح و زمینه معرفی و ارائه آن فراهم شد. پول الکترونیکی از نوآوریهای مبتنی بر فناوریهای نوین است که در حوزه پرداختهای خرد صورت گرفته است.