منتشرشده در نشریه شماره ۳ آفتاب خاورمیانه - اسفند ۱۳۹۲
پیام طراوتی
استفاده از اینترنتبانک دارای مزایای زیادی از جمله جلوگیری از اتلاف وقت است که بهراحتی نمیتوان از این مزایا گذشت.
خیلی از ما بارها شنیدهایم که موقع انجام تراکنشهای مالی و خرید اینترنتی باید امنیت کامل را رعایت کنیم، اما مقوله امنیت، نسبی است و هرگز بهطور صد در صد تامین نمیشود. اکثر سواستفادههایی که از حساب بانکی میشود ناشی از اشتباهات انسانی است تا حمله سایبری. و اشتباهات انسانی هم فقط با دقت بسیار زیاد و هوشمندی کاربر، به حداقل میرسد.
فرض ما بر این است که شما حداقل آشنایی با اینترنت، سیستمعامل ویندوز را دارید و حساب بانکداری اینترنتی خود را فعال کردهاید و رمز آن را از شعبه بانکی که در آن حساب پس انداز دارید، دریافت کردهاید.
مواردی که در زیر آورده شده است، حداقل نکاتی است که شما در یک تراکنش مالی به صورت آنلاین باید آنها را رعایت کنید.
1ـ حتما رمز "اینترنتبانک" حساب خود را به طول حداقل هشت کاراکتر انتخاب کنید و آن را ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و کاراکترهای ویژه نظیر" @ ، % "و ... انتخاب کنید.
نکته 1 : حداقل ماهی یکبار رمز عبور حساب "اینترنتبانک" خودتان را تغییر دهید که این امر امکان دسترسی غیرمجاز سایر افراد به آن را، مشکلتر میکند.
نکته 2 : احتمالا میدانید،که هرگز نباید نام کاربری و رمزعبور "اینترنتبانک" خود را جایی یادداشت کنید و کنار کارت عابر بانکتان نگه دارید.
2ـ وسیلهای که (دسکتاپ، لپتاپ، مینیلپتاپ، تبلت، تلفن هوشمند و غیره) با آن میخواهید وارد حساب "اینترنتبانک" خود شوید یا خرید اینترنتی کنید، باید متعلق به خودتان باشد و عمومی نباشد. یعنی هرگز نباید از کافینت یا وسیلهای که متعلق به شما نیست، به "اینترنتبانک" حساب خودتان وارد شوید. (این مورد را خیلی جدی بگیرید)
3ـ اطمینان حاصل کنید، کامپیوتر شخصی که میخواهید از آن به حساب "اینترنتبانک" خود وارد شوید، فاقد بدافزار باشد.
4ـ اگر از کامپیوتر شخصی با سیستمعامل ویندوز استفاده میکنید (دسکتاپ، لپ تاپ، مینی لپ تاپ، تبلت) باید روی آن یک آنتیویروس، بسته امنیتی یا Internet Security نصب شده باشد. نام چند تا از برندهای معروف "اینترنت سکیوریتی" عبارتند از:
Kaspersky Internet Security, Eset Smart Security, Bitdefender Internet Security
Avira Internet Security, Avast Internet Security, COMODO Internet Security
5ـ اگر از تلفنهای هوشمند و یا تبلتهایی با سیستمعامل غیر ویندوز استفاده میکنید (نظیر iOS و اندروید) بهتر است روی آن یک آنتیویروس نصب کنید و سپس به حساب "اینترنتبانک" خود وارد شوید. دلیل توصیه موکد به استفاده از نرمافزارهایInternet Security این است که: "اگر بدافزاری روی سیستمعامل کامپیوتر یا دستگاه هوشمندی که با آن میخواهید به حساب "اینترنتبانک" خود وارد شوید پنهان شده باشد، بهراحتی میتواند رمز عبور و مشخصات محرمانه حساب شما را سرقت و از آن سواستفاده کند.
6ـ هنگام ورود به حساب "اینترنتبانک" حتما از مرورگرهای بهروزشده مطمئن مانند استفاده کنید. بعضی از مرورگرهای معروف بهغیر از مرورگر پیشفرض ویندوز (Internet Explorer) عبارتند از:
Mozilla Firefox, Google Chrome, Opera, Comodo
نکته: همیشه بروزرسانی سیستمعامل ویندوز، مرورگر وب، آنتیویروس و سایر نرمافزارهایی که بهصورت آنلاین به شما خدمترسانی میکنند، باعث میشوند کامپیوتر شما در مقابل آسیبهای امنیتی شناخته شده بیشتر ایمن بماند.
7ـ هنگام اتصال به اینترنت برای استفاده از "اینترنتبانک" هرگز از وی.پی.اِن. پروکسی و هرگونه فیلترشکن استفاده نکنید.
8ـ حتما آدرس اینترنتی (URL) "اینترنتبانک" بانک مقصد را با دقت بررسی کنید که با https شروع شود، و از همان ترکیب و تریتیب حروف الفبایی باشد، که سایر صفحات وبسایت بانک مقصد از آن تشکیل شدهاند. همیشه برای ورود به وبسایت بانک، نشانی آن را مستقیما در نوار نشانی مرورگر وارد کنید و از کلیک کردن روی لینک هایی که به مقصد وبسایت بانک به صورت ایمیل برایتان ارسال شده خودداری کنید. همچنین از لینکهایی که به ایمیل ارسال شده و به نظر میرسند از سوی بانک باشند به شدت بر حذر باشید؛ این حقهای است که توسط خلافکاران به کار گرفته میشود تا شما را به وبسایتی درست شبیه بانکتان هدایت کند؛ وقتی به خیال خود وارد حساب بانکیتان شدید درواقع مشخصات ورود به آن را در اختیار دزدها قرار دادهاید تا به سادگی حسابتان را خالی کنند.
9ـ حتما هنگام وارد کردن رمز عبور برای "اینترنتبانک" از صفحهکلید مجازی تعبیه شده در وبسایت بانک مقصد، یا صفحهکلید مجازی ویندوز استفاده کنید.
10ـ حتما سامانه "اطلاعرسانی پیامکی" حساب خود را، همزمان با سامانه "اینترنتبانک" فعال کنید، که هر زمان وارد اینترنتبانک خود شدید، از طریق یک پیامک به شما اطلاع داده شود.
11ـ حتما هنگام خروج از "اینترنتبانک" در وبسایت بانک مقصد، بر روی "خروج از اینترنتبانک" کلیک کنید و سپس مرورگر اینترنت را ببندید.
12ـ بهطور دائم حسابتان را زیر نظر داشته باشید.
وقتی ندانید چقدر موجودی داشتهاید و الان چقدر موجوی دارید، چطور میخواهید از بروز تغییر در آن باخبر شوید. باید حتما حساب بانکی خود را حداقل بهطور هفتگی کاملا بررسی کنید و از صحت تراکنشهای طول هفته مطمئن شوید.
یادتان باشد، شما صاحب یک حساب آنلاین هستید و هر لحظه میتوانید به حسابتان دسترسی داشته باشید، پس هر موقع که وقت آزاد داشتید این کار را انجام دهید و هرگز پشت گوش نیاندازید!
13ـ همیشه وقتی کارتان تمام شد از حساب خود خارج شوید.
همیشه بعد از اتمام کار از هر حسابی بهطور کامل خرج شده و از خروج صحیح اطمینان حاصل کنید؛ خواه حساب ایمیل، خواه حساب مهمی مثل حساب بانکی. با این کار احتمال سرقت اطلاعات حساب خود را کاهش میدهید. خوب است یک مرورگر را فقط و فقط به این کار اختصاص دهید و تنظیم کنید که بعد از هر بار بسته شدن، کل کش، کوکیها و تاریخچه مرورگر پاک شود.
14ـ امکان ندارد بانک به شما ایمیلی ارسال کند و از شما مشخصات ورود به حساب بانکی را طلب کند. اگر ایمیلی (یا پیامک یا تماس تلفنی) دریافت کنید که در ظاهر از بانک شما ارسال شده است و چنین مشخصاتی را بخواهد حتما به آن شک کنید زیرا ممکن است یک حقه فیشینگ باشد که قصد به دست آوردن مشخصات حساب شما را دارد.
علاوه بر این، مراقب تماسهای تلفنی ناخواستهای که ادعا میکنند از طرف بانک شما هستند باشید. هیچ وقت، هیچ وقت، هیچ بانکی با شما تماس نمیگیرد تا مثلا رمز حساب بانکی آنلاینتان را بپرسد! حتی اگر احساس کردید درخواست تماس گیرنده (چیزی غیر از مسائل شخصی حساب شما) ممکن است درست هم باشد، تلفن را قطع کنید و خودتان با شعبهای که در آن حساب دارید تماس گرفته و در صورت نیاز به سوالات آنها پاسخ دهید.
جلوگیری از کلاهبرداری اینترنتی
اینها نکات پایهای بودند که رعایت تکتکشان برای صاحبان حسابهای آنلاین ضرورت دارد. همان طور که در ابتدای این مطلب، اشاره شده، امنیت یک مقوله بسیار پیچیده و نسبی میباشد، حتی امنترین سیستمها و سرورها هم قابلنفوذ هستند. کاربران اینترنتی بانکداری آنلاین، مقصد و هدف گروهی از مهاجمان سایبری هستید، که مهمترین هدفشان سرقت اطلاعات مالی شماست و برای رسیدن به این هدف از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند. اکثر این سرقتها، ناشی از اشتباهات انسانی و سهل انگاری کاربران است، نه تخصص و قوی بودن مهاجمان سایبری. اگر چه نمیتوان صددرصد جلوی آنها را گرفت و متوقفشان کرد، اما میتوان نفوذ را برایشان سخت کرد.