امیرحسین امینآزاد، مشاور هیات مدیره بانک خاورمیانه و مدیرکل پیشین مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی تصویب شیوهنامه پذیرش و صدور مجوز صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت ارزی توسط بانک مرکزی را میتوان یکی از مهمترین تحولات سیاستگذاری پولی و مالی طی ماههای اخیر دانست. از نظر او این اقدام در ظاهر با هدف جذب ارزهای خانگی، توسعه ابزارهای سرمایهگذاری ارزی و تجهیز منابع برای فعالیتهای ارزآور انجام شده است اما سوالاتی ایجاد میکند.
بانک مرکزی با ارائه ابزارهایی مانند صندوقهای درآمد ثابت ارزی، پذیرفته است که برای جذب منابع مردمی، باید قدرت خرید داراییها در برابر تورم حفظ شود. این اقدام برای دارندگان ارز منطقی است، اما این سوال پیش میآید که چرا این منطق برای دارندگان ریال که سالهاست با نرخ سود بانکی پایینتر از تورم، قدرت خرید خود را از دست میدهند، اعمال نمیشود؟ سیاست نرخ سود دستوری و پایینتر از تورم، مردم را به سمت بازارهای جایگزین مانند ارز، طلا و مسکن سوق داده است، چرا که ریال دیگر نمیتواند نقش ذخیره ارزش را به خوبی ایفا کند.
راهاندازی صندوقهای ارزی این پرسش را مطرح میکند که چرا اصل ارائه بازدهی متناسب با تورم و حفظ ارزش دارایی برای منابع ریالی رعایت نمیشود؟ اگر این صندوقها جذاب باشند، ممکن است افراد ابتدا ریال خود را به ارز تبدیل کرده و سپس سرمایهگذاری کنند که این خود به افزایش تقاضای ارز منجر میشود. دفاع از نرخ سودهای پایینتر از تورم، به اعتماد عمومی به پول ملی آسیب میزند. با توجه به تورم بالا و نقش نرخ بهره در مهار آن، انتظار میرود بانک مرکزی در سیاست نرخ سود بازنگری کرده و واقعبینی حاکم بر طراحی ابزارهای ارزی را در این حوزه نیز منعکس کند.
دنیای اقتصاد