نشریه آفتاب خاورمیانه

عیار چای؛ مروری بر زندگی مهدی حریری

منتشرشده در نشریه شماره ۴۱ آفتاب خاورمیانه - فروردین ۱۴۰۵

1405/01/24

مریم ذوالفقار

رئیس اداره روابط عمومی بانک خاورمیانه

 

مهدی حریری در سال 1305 در خانواده‌ای اصالتا یزدی در سبزوار به دنیا آمد. پدربزرگ او در یزد تاجر قماش بود. در آن زمان پارچه‌ها را از یزد به سایر شهرها می‌فرستاد. در پنج سالگی به‌همراه خانواده به مشهد نقل مکان کرد. در سال 1310، پدرش حاج رجبعلی حریری مغازه‌ای در بازار مشهد خرید. مهدی دوران ابتدایی را در مدرسه فردوسی مشهد که از مدارس جدید و امروزی بود به تحصیل پرداخت و همزمان با تحصیل، اوقات بیکاری را در مغازه پدر مشغول به کار شد.

او که بسیار درسخوان بود، با پایان تحصیلات متوسطه به‌دلیل علاقه فراوان به ادامه تحصیل، چون در آن زمان مشهد دانشگاهی نداشت در سن 18 سالگی با خانواده به تهران آمد؛ در مسیر تهران با صحبت‌ها و سفارش‌های پدر به‌جای تحصیل در دانشگاه به کار در بازار تهران مشغول شد و در تجارتخانه حاج حسن مقدم از عمده‌فروشان بزرگ چای در بازار تهران کارش را شروع کرد. در ابتدا آبدارچی بود اما به‌تدریج خشک ‌کردن و تست کردن چای را فراگرفت و تا 20 سالگی در حجره حاج حسن مشغول به کار بود و پس از آن تصمیم گرفت برای خودش کار کند؛ به همین دلیل پیش صاحب باری که مقدار زیادی چای ته انبارش بود رفت و بار او را خریداری کرد و چای‌هایی که رنگشان مات شده بود

(و صاحبش نمی‌دانست باید با آنها چه کار کند) برداشت و به چای‌ها آب زد تا رنگ مات آنها از بین برود. با انجام این کار چای‌ها مثل روز اول شد و توانست با فروش آنها پول خوبی بدست آورد.

او در دوران دبیرستان زبان فرانسه را آموخته بود و در آن زمان به یادگیری زبان انگلیسی مشغول شد و تسلط بر زبان انگلیسی مقدمه‌ای برای سفرهای خارجی و ورود به دنیای تجارت چای شد. در آن زمان چون چای را از راه دریا وارد می‌کردند معمولا در اثر برخورد با آب دریا نمدار می‌شد و اگر زیر آفتاب پهن نمی‌شد تا فرآیند خشک‌شدن کامل اتفاق بیافتد خراب می‌شد؛ به همین دلیل برای کارگرها کفش چرمی درست می‌کردند که کفِشان تمیز بود و کارگرها روی برگ‌های چای راه می‌رفتند و آنها را زیرورو می‌کردند تا نم برگ‌های چای به‌خوبی خشک شود.

حریری در همان سال‌های ورود به بازار با آن که سن‌و‌ سال زیادی نداشت به‌دلیل صداقت و سرعت در کار مورد توجه بازاری‌ها قرارگرفت و واسطه اول بازار شد. او به‌تدریج متوجه استعداد خاص خود در تست و تشخیص انواع چای و شناخت مرغوبیت جنس چای شد و با این استعداد که از طریق آموزش در کشورهای مختلف به دست آورده بود، توانست "تستر" اول چای ایران شود. حریری این توانایی را داشت تا با تست کردن چای بگوید برای کدام کشور و از چه برندی است و حتی گاهی می‌توانست تشخیص دهد برای کدام مزرعه است. این مهارت در کار خریدوفروش و قیمت‌گذاری چای بسیار حایز اهمیت بود و حریری مدتی به‌عنوان پدر چای دنیا، هر هفته روی کل چای بازار قیمت می‌گذاشت و بارهای چای بعد از قیمت‌گذاری او به فروش می‌رسید.

مهدی حریری در طول سال‌های فعالیت به کشورهای مهد چای مثل هند، کنیا، سریلانکا و اندونزی سفر کرد و از کارخانه‌ها و دستگاه‌ها بازدید کرده و در زمینه‌های مختلف صاحب نظر شده بود. او دانسته‌هایش را به شرکت‌ها و کارخانه‌های داخلی انتقال داده و روش‌های تولید محصول باکیفیت را به آنها آموزش می‌داد.

او در زمان جنگ خزانه‌دار اتاق بازرگانی بود و با اینکه تجارت می‌کرد در دوران هشت سال جنگ حاضر نشد حتی یک بار چای وارد کند و معتقد بود در این شرایط نباید برای اقلام این چنینی ارز از کشور خارج شود.

حریری در سال 1372 شرکت "مشکبو" را تاسیس کرد و پس از آن به‌منظور تولید چای ایرانی مرغوب کارخانه‌ای در کلاچای راه‌اندازی کرد. باتوجه‌به اینکه غنچه و دو‌برگ و نهایتا سه‌برگ از بوته چای مرغوب است حریری در کارخانه "کلاچای"، چای باکیفیت تولید می‌کرد که هنگام صادر‌کردن از چای هند گران‌تر بود و به تمام کشورهای اروپایی به‌خصوص هلند صادر می‌شد.

در سال 1388، مسابقه‌ای در جنوب شرق هند برگزار شد که نمایندگان چای هشتاد کشور دنیا در آن شرکت داشتتند که پنج هزار نفر مهمان این مراسم بودند و مهدی حریری به‌عنوان نماینده ایران درباره تاریخ ایران و ورود چای به ایران سخنرانی کرد که مورداستقبال قرار گرفت و توانست با کسب امتیاز کامل به‌عنوان تستر اول جهان انتخاب شود.

حریری در صنعت چای ایران تلاش بسیار کرد تا اشکالات موجود در مراحل تولید را برطرف کند و چایی در کشور تولید شود که در بازارهای داخل و خارج پرطرفدار باشد او با نظارت بر تولید چای ایرانی اشتباهاتی که در مراحل برداشت و روش تولید و فرآیند تولید بود اصلاح کرد و ایرادهایی که در فرآیند خرید و بسته‌بندی بود برطرف کرد و با اقداماتی که انجام داد خدمت بزرگی به صنعت چای کشور کرد.

او سرانجام در سال 1397 و در سن 92 سالگی درگذشت و در حسینیه باغ سردار سوهانک به خاک سپرده شد.

کلمات کلیدی
تدوین گر