زندگی هوشمند؛ هوش مصنوعی در زندگی روزمره
منتشرشده در نشریه شماره 39 آفتاب خاورمیانه - شهریور 1404
1404/06/28
فاطمه رمضانی
کارشناس مالی
هوش مصنوعی دیگر یک مفهوم علمی-تخیلی نبوده و محدود به محیطهای حرفهای نیست. برای انسان امروز ابزارهای قدرتمند این فناوری میتوانند کیفیت زندگی شخصی، مدیریت زمان، یادگیری و اوقات فراغت او را بهطور چشمگیری بهبود ببخشند. برای اشاره به بخشی از امکانات این فناوری، در یادداشت بهطور اجمالی به برخی از کاربردهای روزمره ابزارهای هوش مصنوعی میپردازیم.
مدیریت زمان و بهرهوری شخصی
برنامهریزی و مدیریت وظایف شخصی
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند ایمیلها و پیامها را اسکن کرده و قرارهای ملاقات، تاریخهای مهم و زمان انجام پروژههای شخصی را بهطور خودکار به تقویم اضافه کنند.
این ابزارها میتوانند با بهینگی برنامهریزی فردی، اوقات فراغت برای استراحت، ورزش یا وقت گذارندن با خانواده ایجاد کنند.
خلاصهسازی اطلاعات
امروزه افراد با حجم زیادی از اطلاعات روبهرو هستند. ابزارهای خلاصهساز هوش مصنوعی میتوانند با خلاصه کردن محتوای طولانی، در زمان صرفهجویی کرده و تصمیمگیری شخصی را تسهیل کنند. به این ترتیب افراد میتوانند انتخاب کنند که بهعنوان مثال کدام گزارش را بخوانند یا به کدام ایمیل پاسخ دهند.
پاسخدهی خودکار به پیامها
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند با استفاده از دانش غنی خود از انواع گفتوگوها و مکاتبات و الگو گرفتن از سبک نوشتاری هر فرد، پاسخهای شخصیسازیشدهای برای او آماده کنند.
سلامتی و تندرستی
هوش مصنوعی با استفاده از دانش پزشکی و رصد وضعیت کاربر از طریق ابزارهای پوشیدنی مثل ساعت هوشمند، او را در جهت بهبود وضعیت سلامتی خود راهنمایی میکند. با توجه به حساسیت حوزه سلامتی و امکان اشتباه هوش مصنوعی ، اتکای صرف به هوش مصنوعی توصیه نمیشود و باید حتما از نظارت و راهنمایی پزشکان بهره برد.
تناسب اندام و مدیریت تغذیه
برنامکهای ارتقای سلامتی میتوانند:
فعالیتهای روزانه و الگوهای خواب را رصد و تحلیل کنند.
برنامههای ورزشی شخصیسازیشده براساس اهداف، سطح آمادگی و زمانهای خالی پیشنهاد دهند.
با اسکن بارکد مواد غذایی یا تحلیل عکس غذا، کالری و مواد مغذی را تخمین بزنند.
الگوهای غذایی را شناسایی کرده و پیشنهادهایی برای بهبود آن ارائه دهند.
پشتیبانی سلامت روان
چتباتهای درمانی با تکنیکهای درمان شناختی-رفتاری و گفتوگوی متنی، میتوانند مکالمهای همدلانه ارائه داده و به مدیریت استرس، اضطراب و بهبود خلقوخوی افراد کمک کنند.
تحلیل خواب
ابزارهای پوشیدنی و برنامکهای خواب با استفاده از سنسورها و الگوریتمهای هوش مصنوعی، ضمن تحلیل مراحل خواب سبک و عمیق، عوامل مختلکننده خواب را شناسایی کرده و راهکارهای بهبود کیفیت خواب ارائه میدهند.
یادگیری و توسعه شخصی
کسب مهارتهای جدید
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند منابع یادگیری را براساس علایق شخصی و اهداف توسعه فردی پیشنهاد دهند.
دستیار مطالعه و تحقیق
سادهسازی متون پیچیده برای درک بهتر آنها از دیگر تواناییهای ابزارهای هوش مصنوعی است؛ این ابزارها میتوانند نکات مبهم را در متن پیدا کرده و ضمن خلاصه کردن آن، منابع مرتبط برای مطالعه بیشتر پیشنهاد دهند.
تمرین زبان
مدلهای زبانی و چتباتها، محیطی کمریسک و همیشه در دسترس برای تمرین مکالمه به زبان خارجی فراهم میکنند و بازخورد فوری ارائه میدهند. کاربر میتواند برای این آموزش، شخصیتهای متنوعی را طراحی کند که با سطوح گوناگون زبان با او گفتوگو کنند.
مدیریت مالی شخصی
بودجهبندی
هوش مصنوعی براساس مخارج تاریخی و درآمد، میتواند بودجههای پیشنهادی شخصیسازی شده ایجاد کند و حتی هزینههای آتی را پیشبینی کند. این کار به کاربر در رسیدن به اهداف مالی کمک میکند.
هشدارها و توصیهها
برنامکها میتوانند در صورت مشاهده هزینههای غیرعادی، نزدیک شدن به سقف بودجه یک دسته خاص یا فرصتهای پسانداز هشدار دهند. همچنین ممکن است توصیههایی برای بهینهسازی هزینهها ارائه کنند.
تحلیل و پیشبینی بازار
برخی پلتفرمهای هوش مصنوعی قابلیت تحلیل روندهای بازار، اخبار مالی و ارائه پیشنهاد برای سرمایهگذاری دارند. اگرچه این ابزارها خطاپذیر هستند و بسیاری از عوامل غیرقابلپیشبینی روندهای بازار را تغییر میدهند، اما هوش مصنوعی میتواند به شناسایی فرصتها و تعیین جهت سرمایهگذاری، کمک کند.
سرگرمی و اوقات فراغت
کشف محتوای شخصیسازی شده
الگوریتمهای توصیهگر هوش مصنوعی براساس سابقه تماشا، امتیازات و علایق کاربر، فیلمها، سریالها، موسیقی، پادکستها و کتابهای جدیدی را پیشنهاد میدهند که احتمال علاقهمندی کاربر به آنها بالاست.
خلق محتوا و هنر
ابزارهای تولید محتوای مبتنیبر هوش مصنوعی به افراد اجازه میدهند بدون نیاز به مهارتهای حرفهای، ایدههای خلاقانه خود را در زمینههای مختلف محقق کنند.
برنامهریزی تفریحات و سفر
دستیارهای هوشمند و برنامکهای سفر با قابلیتهای پیشبینی قیمت در پیدا کردن رویدادهای گوناگون براساس علایق، مقایسه قیمتهای پرواز و هتل، پیشنهاد مسیرهای سفر و حتی رزرو اقامتگاه و حملونقل سفر کمک میکنند.
سفر و حملونقل
برنامهریزی سفر هوشمند
هوش مصنوعی میتواند براساس بودجه، علایق، مدت سفر و سایر ترجیحات کاربر، برنامههای سفر سفارشیسازی شده ایجاد کند و جاهای دیدنی، رستورانها و فعالیتهای مناسب او را پیشنهاد دهد.
ترجمه لحظهای
برنامکهای ترجمه با قابلیت ترجمه متن از روی عکس و ترجمه گفتاری همزمان، موانع زبانی در سفر را بهشدت کاهش میدهند.
پیشبینی قیمت بلیط
برخی پلتفرمها از هوش مصنوعی برای تخمین نوسانات قیمت بلیط هواپیما و هتل استفاده میکنند و به کاربر پیشنهاد میدهند که "اکنون بخر" یا "صبر کن".
مدیریت خانه و زندگی روزمره
دستیارهای صوتی هوشمند
دستیارهای صوتی قلب خانه هوشمند هستند که ضمن کنترل لوازم منزل، لیست خرید ایجاد کرده و یادآوری کرده، موسیقی و پادکست پخش میکنند و اخبار، وضعیت آبوهوا و ترافیک را اعلام میکنند.
لوازم خانگی هوشمند
یخچالهای هوشمند میتوانند موجودی مواد غذایی را ردیابی کرده و لیست خرید پیشنهاد دهند یا تاریخ انقضا را هشدار دهند. جاروبرقیهای رباتیک با نقشهبرداری و برنامهریزی هوشمند، خانه را بهینه تمیز میکنند. ماشینهای لباسشویی و خشککن هوشمند نیز بهترین سیکلهای شستشو را براساس نوع لباس انتخاب میکنند.
بهینهسازی مصرف انرژی
ترموستاتهای هوشمند الگوهای حضور و دمای مورد علاقه کاربر را یاد میگیرند و بهطور خودکار برنامهریزی میکنند تا هم راحتی حفظ شود و هم در مصرف انرژی صرفهجویی شود.
امنیت هوشمند
سیستمهای امنیتی مجهز به هوش مصنوعی میتوانند حرکات مشکوک را تشخیص دهند، بین انسان، حیوان خانگی و اشیا تمایز قائل شوند و هشدارهای دقیقتری ارسال کنند.
ارتباطات و روابط شخصی
پیشنهاد پاسخهای هوشمند
برخی برنامکهای پیامرسان با استفاده از هوش مصنوعی پاسخهای کوتاه مرتبط با متن را پیشنهاد میدهند تا پاسخگویی سریعتر شود.
بهبود کیفیت ارتباط
ابزارهای ترجمه لحظهای در تماسهای ویدیویی یا چتهای متنی به ارتباط با دوستان و خانواده در کشورهای دیگر کمک شایانی میکنند.
یادآوری رویدادهای مهم
دستیارهای هوشمند با تحلیل تقویم و ایمیلها میتوانند رویدادهای مهم شخصی (سالگردها و زادروزها) را یادآوری کرده و حتی هدیه یا کارت تبریک مناسب پیشنهاد بدهند.
سازماندهی عکسها و خاطرات
سرویسهای ذخیرهسازی عکس با استفاده از هوش مصنوعی، عکسها را براساس افراد، مکانها و اشیا بهطور خودکار دستهبندی میکنند. درنتیجه امکان جستوجوی بسیار آسان و ایجاد آلبومها یا فیلمهای یادبود فراهم میشود.
ملاحظات و چالشهای مهم
حریم خصوصی و امنیت دادهها: اشتراکگذاری حجم عظیمی از دادههای شخصی با پلتفرمهای هوش مصنوعی نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی و سوءاستفاده احتمالی ایجاد میکند. بررسی تنظیمات حریم خصوصی و استفاده از ارائهدهندگان معتبر حیاتی است.
سوگیری الگوریتمی: الگوریتمهای هوش مصنوعی براساس دادههای آموزشی ساخته میشوند که ممکن است حاوی سوگیریهای انسانی باشند. این مشکل میتواند در پیشنهادهای هوش مصنوعی منعکس شود.
وابستگی بیش از حد و کاهش مهارتها: اتکای مفرط به هوش مصنوعی برای کارهای روزمره ممکن است به تدریج منجر به تضعیف مهارتهای شناختی و تصمیمگیری مستقل فرد شود.
نیاز به تفکر انتقادی: خروجی ابزارهای هوش مصنوعی همیشه دقیق یا بیطرف نیست و کاربر باید توانایی ارزیابی انتقادی خروجی، بررسی منابع و تشخیص اطلاعات نادرست را داشته باشد.