منتشرشده در نشریه شماره ۱۳ آفتاب خاورمیانه
تحریریه آفتاب خاورمیانه
سرمایهگذاری خارجی یکی از ابزارهای کمک به رشد تولید و اقتصاد کشور است. افزایش فرصتهای شغلی، ورود و توسعه فنآوری و مهارتهای مدیریتی و ارتقای کیفیت تولیدات و افزایش توان صادراتی کشور از دیگر مزایای سرمایهگذاری خارجی در کشور است.با اجرای برجام، سرمایهگذاران و کارآفرینان ایرانی مقیم خارج و شرکتها و سرمایهگذاران خارجی تمایل بیشتری به سرمایهگذاری در ایران از خود نشان دادهاند.
انتقال سرمایه ارزی سرمایهگذار خارجی به ایران
به منظور تشویق سرمایهگذاری خارجی و بهبود شرایط ورود سرمایه به کشور، بر اساس "دستورالعمل و ضوابط اجرایی خرید و فروش ارز به نرخ آزاد" که در تاریخ ۹۵/۰۵/۱۰ توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به کلیه بانکها ابلاغ شد، بانکها مجاز هستند ارز مورد معامله را به نرخ آزاد خریداری کنند. ارز قابل خرید به نرخ آزاد باید حاصل یکی از فعالیتهای زیر باشد:
- صادرات کالاهای غیرنفتی مشروط بر ارائه اظهارنامه صادراتی و استعلام کوتاژ صادراتی از گمرک
- ارز نمایندگیهای دیپلماتیک مشروط بر دریافت درخواست کتبی نمایندگی
- صادرات خدمات فنی و مهندسی مشروط بر ارائه قرارداد و تاییدیه صورت وضعیت انجام کار توسط کارفرما
- سرمایهگذاری خارجی مشروط به ارائه معرفینامه سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران
این دستورالعمل کمک شایانی به تسهیل انتقال سرمایه خارجی از طریق سیستم بانکی و خرید ارز وارداتی به نرخ آزاد توسط سیستم بانکی کرده است. پیش از صدور این دستورالعمل تبدیل ارز حاصل از سرمایهگذاری خارجی صرفا با نرخ مبادلهای انجام میشد.
همچنین میتوان ارز وارداتی را در حساب ارزی شرکت مشترک یا بنگاه اقتصادی سرمایهپذیر به صورت سپرده نگهداری کرد و با نظارت سازمان سرمایهگذاری برای پرداخت سفارشهای خارجی یا سایر هزینههای ضروری طرح مورد نظر عینا مورد استفاده قرار داد. نگهداری سرمایه بهصورت ارز بدون تبدیل، سرمایهگذار را از نوسانات نرخ ارز مصون نگهداشته و به او امکان میدهد در زمان مناسب به تشخیص خود از آن استفاده کند.
با توجه به حل مساله نرخ در تبدیل ارز حاصل از سرمایهگذاری خارجی، بانک خاورمیانه ضمن توضیح و توصیه به مشتریان خود که قصد انتقال یا پذیرش سرمایه خارجی را دارند، آنها را در مسیر اخذ مجوز سرمایهگذاری خارجی همراهی میکند.
مراحل اخذ مجوز سرمایهگذاری خارجی
پس از ابلاغ مجوز توسط سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران و متعاقب آن صدور معرفینامه به بانک، در واقع مجوز ورود ارز مربوط به سرمایه خارجی به نام سرمایهگذار و به ذینفعی سرمایهپذیر صادر میشود.
با ارائه معرفینامه به بانک، فرآیند انتقال سرمایه آغاز میشود. نکته مهم در این فرآیند الزام به انتقال وجوه ارزی از حساب سرمایهگذار در بانک خارجی به حساب سرمایهپذیر در بانک ایرانی است.
پس از ثبت سرمایه واریزی، بانک گزارشی از وجوه دریافتی، مشخصات ارسالکننده و دریافتکننده (که الزاما باید مطابق با اطلاعات مندرج در معرفی نامه سازمان باشد)، نرخ ارز مورد استفاده (در صورت تبدیل وجوه دریافتی به ریال) و تاریخ انجام هر تراکنش برای دفتر سرمایهگذاری خارجی ارسال میکند. اطلاعات ارسال شده مبنای پوشش قانون جذب و تشویق سرمایهگذاری خارجی خواهد بود.
افتتاح حساب برای اشخاص خارجی
با برداشته شدن تحریمها و بازگشایی مجدد راههای ورود ارز به کشور، علاقهمندی سرمایهگذاران خارجی به سرمایهگذاری در ایران افزایش یافت. بازارهای مورد علاقه این افراد بیشتر صندوقهای سرمایهگذاری خارجی و بورس اوراق بهادار است. همچنین فعالیتهایی برای تاسیس شعب و دفاتر نمایندگی شرکتهای بزرگ بینالمللی در کشور آغاز شده که لزوم بازبینی و تسهیل مقررات مربوط به ارائه خدمات بانکی به این دسته از مشتریان بیش از پیش احساس شد.
براساس "دستور العمل اجرایی افتتاح حساب سپرده ریالی برای اشخاص خارجی" که در تاریخ ۹۵/۱۰/۱۴ به تصویب شورای پول و اعتبار رسید، شرایط افتتاح حساب برای اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی مقیم و غیر مقیم به شرح زیر به بانکها ابلاغ شد:
افتتاح حساب سپرده برای اشخاص حقیقی خارجی مقیم که دارای اجازه اشتغال هستند، مجاز است.
افتتاح حساب سپرده قرضالحسنه پسانداز و سرمایهگذاری مدتدار برای اشخاص حقیقی خارجی غیر مقیم به شرط حضور متقاضی در بانک یا موسسه اعتباری و ارائه گذرنامه معتبر ، مجاز است.
افتتاح حساب سپرده برای اشخاص حقوقی خارجی مقیم مجاز است. اشخاص حقوقی خارجی مقیم، اشخاص حقوقی خارجی هستند که شعبه یا نمایندگی یا نظیر آن ثبت شده در ایران دارند.
افتتاح حساب سپرده قرضالحسنه پسانداز و سرمایهگذاری مدتدار برای اشخاص حقوقی خارجی غیر مقیم مجاز است. در اینخصوص ارائه مدارکی مشعر بر تشکیل، ثبت و اساسنامه شخص مذکور که به تایید نمایندگی ایران در کشور متبوع شخص حقوقی رسیده باشد، الزامی است. افتتاح حساب برای این اشخاص مستلزم حضور مدیران صاحب امضای مجاز آنها در بانک یا موسسه اعتباری است.