نشریه آفتاب خاورمیانه

مریم ذوالفقار
ريیس اداره روابط‌عمومی بانک خاورمیانه

سید محمود لاجوردی در سال 1274 در محله گلچغانه کاشان در خانواده‌ای تاجر به دنیا آمد. سید محمود دو برادر و یک خواهر داشت.
او در شش سالگی به مکتب رفت و با اینکه سه سال در آن جا به تحصیل مشغول بود اما چیزی نیاموخت. بعد از انقلاب مشروطه مدارس جدیدی در کاشان تاسیس شده بود که سید محمود برای ادامه تحصیل به آن جا رفت و در این مدارس بود که توانست خواندن و نوشتن را به درستی بیاموزد. وی در آغاز در مغازه پدرش سید محمد لاجوردیان کار می‌کرد و به تدریج با جمع کردن حقوقی که از شاگردی به دست آورده بود کسب‌و‌کار مستقلی برای خودش به راه انداخت. صورت کالاها را از خرازی‌های کاشان می‌گرفت و به حجره پدرش در تهران می‌فرستاد و اجناس تحویلی را به مغازه‌دارها می‌فروخت و کارمزد می‌گرفت.
در سال 1290 و در شانزده‌سالگی با سرمایه 60 تومانی به بهانه ادامه تحصیل به تهران آمد و در تهران در خانه میرزا ابوالقاسم (نماینده پدرش) اقامت کرد.
سید محمود در بازرگانی نگاهی جدید و متفاوت داشت و استراتژی‌اش برای فروش و سود بیشتر این بود که منتظر مشتری نمی‌ماند و خود به سراغ مشتری می‌رفت. از این راه توانسته بود حجم فروش را بیشتر کند و سرعت بازگشت سرمایه را افزایش دهد. در سال 1295 با فوت میرزا ابوالقاسم (نماینده پدرش در تهران) تمام کارهای حجره تهران را بر عهده گرفت و با هزار تومان سرمایه، شریک پدرش در حجره تهران شد. او در بازرگانی روش خودش را داشت، سرمایه او همیشه در جریان بود و با وجود اینکه سود کمتری به دست می‌آورد اما بیشترین معامله را انجام می‌داد.
سال 1296، باروری تجارت محمود لاجوردی بود. او از عرضه‌کننده‌های دست اول کالا می‌خرید و به محل دیگری می‌فرستاد و این‌گونه بود که توانست امتیاز عمده خرید گل گاو زبان را به دست آورد.
سید محمود در سال 1298 ازدواج کرد و صاحب سه فرزند پسر به نام‌های احمد، قاسم و حبیب و چهار دختر شد. بعدها همه فرزندان وی به گسترش فعالیت صنعتی پرداختند و در همین زمینه ادامه تحصیل دادند.
در همان سال سید محمود فعالیت‌های تجاری خود را به خارج از کشور گسترش داد و به واردات کالا مشغول شد. او از طریق میرزا رضا خان تربیت (مقیم آلمان) به واردات کالا از آلمان اقدام کرد. در سال 1301 اولین سفر تجاری خود به خارج از کشور را انجام داد و به مدت دو ماه به شوروی و آلمان سفر کرد و بعد از پایان سفر روابط کاری و تجاری خود را با این دو کشور افزایش داد.
گاو، گوسفند، پشم و پوست به شوروی صادر می‌کرد و در مقابل کالاهایی مثل آهن، کاغذ و کبریت را از شوروی، چای را از هند و قند و شکر را از عراق وارد می‌کرد.
در شهریور 1320 اولین شرکت تجاری خانوادگی با نام آرین را تاسیس کرد و در همان سال لاجوردی‌ها وارد عرصه صنعتی شدند که پنبه پاک کنی اولین فعالیت صنعتی سید محمود بود و بعد از آن به تولید روغن نباتی، نخ، پارچه، قالی، فلاکس، کشتیرانی و خدمات مالی مانند تاسیس بانک و شرکت خدمات کامپیوتری پرداخت. سید محمود در اکثر این شرکت‌‌ها رئیس هیات‌مدیره و سهام‌دار بود.
سید محمود در سال 1341، بنیاد خیریه لاجوردی را تاسیس کرد و از همان زمان در کارهای خیر حضوری فعال داشت و در سال 1348 توسط اتاق بازرگانی ایران به عنوان بازرگان نمونه معرفی شد.
او رمز موفقیت خود را صداقت، پشتکار، داشتن اتحاد و چابک بودن در انتخاب کالاهای تجاری می‌دانست.
در تیرماه 1358، بعد از ترور نافرجام پسرش احمد، بیشتر اعضای خانواده او به خارج از کشور مهاجرت کردند اما سید محمود با وجود مصادره اموالش همچنان در ایران ماند و در اتاقی که در دفتر مرکزی بهشهر داشت تا 86 سالگی در آنجا حاضر می‌شد که در 17 بهمن 1360 ورود وی به آنجا را ممنوع کردند. سرانجام این کارآفرین توانا در سال 1362 بر اثر بیماری به خارج از کشور رفت و پس از دو سال معالجه در آمریکا درگذشت.
بعد از انقلاب گروه صنعتی بهشهر زیر نظر مدیریت دولتی درآمد و در سال 1370 توسعه صنایع بهشهر اولین شرکتی بود که به بخش خصوصی واگذار شد و هم اکنون نیمی از سهام آن در اختیار سرمایه‌داران عرب است.