مریم ذوالفقار
ريیس اداره روابطعمومی بانک خاورمیانه
حسینعلی البرز فرزند مرتضی البرز آشتیانی و اهل آشتیان در سال 1285 هجری شمسی در تهران و در محله جمهوری متولد شد. او در هفت سالگی به مدرسه قزاق که در آن زمان توسط روسها تاسیس شده بود، رفت اما بعد از چند سال و در سن دوازده سالگی به این دلیل که فارغ التحصیلان این مدرسه باید به عضویت ارتش درمیآمدند و او علاقهای به حضور در ارتش نداشت با رضایت پدر و تغییر رشته وارد کالج البرز شد. با توجه به هوش و استعداد سرشاری که داشت به سرعت زبانهای انگلیسی، آلمانی و روسی را فرا گرفت.
حسینعلی در سال 1304 هجری شمسی از کالج البرز فارغ التحصیل شده و پس از فعالیت بهعنوان مترجم انگلیسی در وزارت دارایی فعلی در دیوانعالی بهعنوان منشی شعبه اول استخدام شد. با توجه به فساد اداری و نپذیرفتن رشوهها از سمت او، سرانجام مجبور به کنارهگیری از فعالیتهای دولتی شد. پس از بازگشت به تهران در سال 1310 با فخرالزمان فرزند محمد حسین منگنه که از مدیران دولتی وقت بود ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه دختر به نامهای ودیعه، طلیعه و منیژه بود.
البرز در سال 1312، در یکی از مناقصههای دولتی مربوط به تهیه زنجیر برای محوطه جلوی ساختمان بانک ملی برنده شد و با پشتکار فراوان توانست سفارش شش ماهه را دو ماه زودتر تحویل دهد. همین کار سرمایه اولیه او برای تجارت بود. با همین پول یک باب مغازه در خیابان فردوسی تهران خرید و بنگاه تجارتی ح.ع.البرز و بعدها شرکت سهامی" دریای نور " را تاسیس کرد و تنها در مدت سه سال نمایندگی یازده کارخانه آلمانی از جمله نمایندگی رادیو، موتور سیکلت، دوچرخه و... را گرفت. او تا سال 1320 یعنی تا زمان اشغال ایران توسط متفقین که به قطع روابط تجاری ایران و آلمان انجامید، به تجارت مشغول بود.
از دیگر فعالیتهای حسینعلی البرز حفر چاه عمیق و هتلداری بود. او در دهه سی، هتل ایرانشهر را با زیربنای1290 متر ساخت و خودش هم در یکی از اتاقهای همان هتل اقامت کرد.
در آن سالها البرز که شرایط مالی مناسبی داشت به فعالیتهای اجتماعی روی آورد. او بعد از سفر به آمریکا و آشنایی با بورس آموزشی راکفلر برای گسترش تحصیلات عالیه در ایران تلاش بسیار کرد. سرانجام در 24 اسفند 1342 با تاسیس بنیاد البرز با سرمایه شخصی ده میلیون ریال وجه نقد فعالیتهای خیریه خود را به دانشآموزان و دانشجویان برجسته کشور اختصاص داد.
هر ساله بنیاد البرز به بهترین دانشآموزان و دانشجویان جایزه نقدی اعطا میکرد؛ این بنیاد همچنین به فارغالتحصیلانی که به کار آزاد مرتبط با دانش خود مشغول میشدند، وام بدون بهره درازمدت پرداخت میکرد که در صورت کسب رتبه نخست از 50 درصد تخفیف در پرداخت وام برخوردار میشدند و در صورت اختراع مورد تایید توسط مسئولان دولتی از پرداخت وام معاف بودند.
البرز که در زمان انقلاب 72 سال سن داشت و به دلیل عوارض جراحی در خارج از کشور به سر میبرد در 24 اردیبهشت ماه سال 1358 به دلیل کهولت سن، مسئولیت موقوفات بنیاد فرهنگی البرز را به رهبر انقلاب سپرد. این بنیاد از سال 1359 فعالیتهای خود را تحت نظارت هیات امنای سازمان اوقاف و امور خیریه ادامه داد. سرانجام حسینعلی البرز، این واقف خیراندیش، در 26 مهر 1377 در بیمارستانی در ونکوور کانادا درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
برخی از سایر اقدامات مرحوم البرز در خلال سال های 1324 تا سال 1341 به شرح زیر است:
- اهدای یک دستگاه بیمارستان سیار مجهز به اتاق عمل و چشم پزشکی با مشارکت فرزندان به جمعیت هلال احمر
- احداث سالن انتظار بیماران در بیمارستان امام خمینی
- اهدای چندین دستگاه مولد تولید برق به بیمارستانها برای جلوگیری از توقف در عمل جراحی
- اهدای تمامی تجهیزات اتاق عمل بیمارستان امیر اعلم
- اهدای تعدادی تخت بیمارستانی و پتو به بیمارستان امام خمینی
- اهدای وسایل کامل جراحی فک و صورت به دانشکده پزشکی دانشگاه تهران
- کمک نقدی و اهدای لباس به بیماران و دانشآموزان بیبضاعت
منابع
۱- بنیاد فرهنگی البرز
۲- سرگذشت پنجاه کنشگر اقتصادی ایران
وقف جان و تن
1402/03/30