محتوا نگار
05/04/24 11:30
دردهای مزمن اقتصاد؛ گریزی تاریخی به برنامههای اصلاحات اقتصادی
منتشرشده در نشریه شماره ۴۲ آفتاب خاورمیانه - تیر ۱۴۰۵ 1405/04/24 توسعه اقتصادی همواره کلید واژه مهمی در دایره واژگان مورد استفاده در میان دولتمردان ایران در اعصار گذشته بوده و هریک از آنها، فارغ از مشی سیاسی خود راهکارهای گوناگونی برای بهبود اقتصاد ایران ارائه کرده که آنطور که شایسته بوده نتیجهبخش نبوده است. نگاه به تاریخ یک قرن گذشته ایران و جستوجو در لابهلای سطور شرح حال رجال سیاسی مانند احمد قوام نخستوزیر ایران، جملگی حاکی از یک درد مزمن در اقتصاد ایران است که آن درد عبارت است از نبود ثب
05/01/24 08:02
ناکامی پرسترویکای گورباچف؛ دلایل شکست سیاست بازسازی شوروی
منتشرشده در نشریه شماره ۴۱ آفتاب خاورمیانه - فروردین ۱۴۰۵ 1405/01/24 دهه 1990 میلادی را بیتردید میتوان یکی از چالشیترین ادوار تاریخ برای نگرش چپ در دنیا برشمرد. جنبشهای سوسیالیستی و کمونیستی که از اوایل قرن بیستم فضای سیاسی جهان را تغییر داده و جهان را به دو بلوک شرق و غرب تقسیم کرده بودند درنهایت پس از چندین دهه فروکش کرده و ناگزیر جای خود را به نظامهای آزادتر دادند. اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی نیز که در پی بروز انقلاب اکتبر 1917 روسیه تشکیل شده و یکی از سمبلهای مهم بلوک شرق بود، پس از
04/10/07 08:17
تخریب خلاق؛ از هراکلیتوس تا کمیته نوبل
منتشرشده در نشریه شماره 40 آفتاب خاورمیانه - آذر 1404 1404/10/07 جایزه نوبل نهتنها نامی آشنا برای جامعه دانشگاهی است، بلکه از شناختهشدهترین جوایز جهانی تاریخ معاصر بهشمار میرود. کمیته نوبل که هر ساله بهافتخار آلفرد نوبل این جایزه را به اندیشمندان علوم گوناگون ازجمله علوم اقتصادی اختصاص میدهد، در سال جاری میلادی سه اقتصاددان را بهپاس تلاشهایشان در مورد "رشد اقتصادی پایدار" منتخب عنوان نوبلیست اقتصاد کرد. آرین آقابیگی پژوهشگر اقتصاد • بانک خاورمیانه جایزه نوبل نهتنها نامی آشن
04/06/27 13:00
جامعه بدون دولت؛ مروری بر دیدگاههای مورای رتبارد
منتشرشده در نشریه شماره 39 آفتاب خاورمیانه - شهریور 1404 1404/06/27 نقش دولت در اقتصاد همواره یکی از چالشیترین موضوعات مورد مناقشه در ادبیات اقتصادی بهویژه در یک قرن اخیر بوده است. اگر به دیدگاه اقتصاددانان در مورد نقش دولت در اقتصاد بهشکل یک طیف نگاه شود، یک سوی آن نظام برنامهریزی متمرکز مانند چین در دوره مائو و اتحاد جماهیر شوروی و سوی دیگر آن عدمحضور دولت یا مداخله حداقلی دولت در اقتصاد خواهد بود. آرین آقابیگی پژوهشگر اقتصاد• بانک خاورمیانه »بسیار عجیب است که مردم تمایل دا
04/04/08 00:00
تورم در خدمت دولتها؛ مروری بر دیدگاههای لودویگ فون میزس
منتشرشده در نشریه شماره ۳۸ آفتاب خاورمیانه - خرداد ۱۴۰۴ 1404/04/08 لودویگ فون میزس (Ludwig von Mises)، اقتصاددان اتریشی در زمان امپراتوری اتریش-مجارستان، یکی از آخرین و موثرترین نمایندگان "مکتب اقتصادی اتریشی" در تاریخ عقاید اقتصادی است که نقش پررنگی در شکوفایی مجدد این مکتب فکری در دهه 1930 میلادی در ایالات متحده آمریکا ایفا کرد. میزس تالیفات گوناگونی دارد و یکی از مهمترین آنها، کتاب "نظریه پول و اعتبار (The Theory of Money and Credit)" است که در سال 1912 میلادی نگاشته شده است. گرچه بیش از یکص
03/12/19 00:00
آزادی برای توسعه؛ مسیر توسعه از دیدگاه آمارتیا سِن
منتشرشده در نشریه شماره ۳۷ آفتاب خاورمیانه - اسفند ۱۴۰۳ 1403/12/19 برخلاف تصور غالب از توسعه که آن را مترادف با رشد اقتصادی، رشد درآمد شخصی، پیشرفت فناوری و مدرنیزهشده میپندارد، تعریفی که آمارتیا سِن از توسعه ارائه میکند با این تعاریف محدود در تضاد است. او معتقد است بهرغم پیشرفتهای گسترده اقتصادی در قرن بیستم و نزدیک شدن ملتها به یکدیگر، خواه از راه تجارت و خواه از راه گسترش ارتباطات، محرومیتهای پرشماری مانند فقر و گرسنگی، نقض آزادیهای اولیه و مواردی از این قبیل، گریبانگیر افراد و جوامع
03/09/12 00:00
پدرسالاری در خدمت بهبود زندگی؛ نظریه تلنگر تیلر
منتشرشده در نشریه شماره ۳۶ آفتاب خاورمیانه - آذر ۱۴۰۳ 1403/09/12 " تلنگر در واقع تغییری کوچک در محیط است که توجه ما را جلب و رفتار ما را دستخوش تغییر میکند." (ریچادر تیلر، برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۱۷). تلنگر از نظر لغوی عملی دارای انعکاس و بازخورد است و معنای بسیار نزدیکی با هشیار و تحریک کردن دارد. واژه تلنگر از جمله واژگانی است که در سالهای اخیر در ادبیات علوم اقتصادی و سیاسی بهکرات یافت میشود و در قرن حاضر نیز نظریهای بههمین نام را از آن خود کرده است. کتاب سقلمه (تلنگر) بهقلم ریچارد ت
03/05/03 00:00
انحصارزدایی دولتی از پول؛ راهکار فردریش هایک برای رفع تورم
منتشرشده در نشریه شماره ۳۵ آفتاب خاورمیانه - تیر ۱۴۰۳ 1403/05/03 تورم یا بهعبارتی افزایش سطح عمومی قیمتها یکی از شاخصهای ارزیابی وضعیت اقتصادی کشورها در سطح کلان و نمایانگر چگونگی تغییرات سطح رفاه خانوارهاست. این شاخص اقتصادی دارای پیوندی عمیق با نظامهای سیاسی است بهنحوی که در کشورهای درگیر، تورم همواره کانون رقابتهای انتخاباتی نمایندگان طیفهای مختلف سیاسی است که درصدد تشکیل دولتند؛ بهبیان دیگر خواه از روی خیرخواهی، خواه بهقصد جلب آرای عمومی، مهار تورم که مترادف با حفظ قدرت خرید پول ملی
03/01/14 00:00
درآمد، تاثیر نمایشی مصرف و اثر چرخدندهای؛ بررسی رابطه بین درآمد و مصرف از دیدگاه جیمز دوزنبری
منتشرشده در نشریه شماره ۳۴ آفتاب خاورمیانه - اسفند ۱۴۰۲ 1403/01/14 در نوشتارهای پیشین در مورد جریانهای گوناگون فکری در علم اقتصاد از جمله اقتصاد متعارف و همچینین اقتصاد رفتاری سخن به میان آمد. در اقتصاد متعارف، مصرفکننده شخصی عقلایی در نظر گرفته شد که تصمیماتی منطقی اتخاذ میکند و در پی حداکثر کردن مطلوبیت خود است. در مقابل در اقتصاد رفتاری مطالعه رفتار مصرفکننده غالبا بر پایه نظریات روانشناسی است و نتایجی که از آن به دست میآید با واقیعت سازگارتر است. آرین آقابیگی پژوهشگر اقتصاد بانک خاورمی
02/10/13 00:00
محدودیتهای ورود به کسبوکار؛ نظام صدور مجوز از نگاه میلتون فریدمن
منتشرشده در نشریه شماره ۳۳ آفتاب خاورمیانه - آذر ۱۴۰۲ 1402/10/13 جواز کسب یکی از مصادیق پدیده بزرگتر صدور احکام دولتی مبنی بر اجازه برگزیدن شغل برای افراد است. از این محدودیتها معمولا با استدلالهایی نظیر ارتقای کیفیت خدمات دفاع میشود، اما در عمل زیانهای قابلتوجهی دارند. آرین آقابیگی پژوهشگر اقتصاد بانک خاورمیانه جواز کسب یکی از مصادیق پدیده بزرگتر صدور احکام دولتی مبنی بر اجازه برگزیدن شغل برای افراد است. از این محدودیتها معمولا با استدلالهایی نظیر ارتقای کیفیت خدمات دف
