تست مشاعی

در داستان‌هایی نظیر "علی‌بابا و چهل دزد بغداد" علی‌بابا با گفتن صحیح ورد "باز شو کنجد" توانست در سنگی غار گنج را باز کند. داستان‌های این‌چنینی تمثیل از تلاش انسان برای انتقال خواسته و اراده‌اش است و اینکه از چیزی (غول چراغ جادویی) بخواهد تا برایش کاری انجام دهد. غول چراغ جادو، همان هوش مصنوعی امروز است. برای این غول‌ها مهم است که ما چگونه و به چه شکلی خواسته خودمان را برایشان مطرح کنیم تا کاری را برای ما انجام دهند. در بسیاری از افسانه‌های کهن شکست قهرمان داستان به خاطر ضعیف بودنش نیست، شکست می‌خورد چون آگاهی عمیقی از خواستن ندارد؛ می‌گوید ثروتمندم کن، غول خودش را تبدیل به طلا می‌کند یا از غول چراغ جادو می‌خواهد همیشه زنده بماند، جاودانه می‌شود ولی تنها می‌ماند.

تصور کنید در سازمانی هستید که هزاران دارایی فیزیکی دارد: شعب، تجهیزات، ناوگان، زیرساخت‌ها، مشتریان و فرآیندهایی که هر کدام داده تولید می‌کنند. این داده‌ها خاموش و پراکنده‌اند و اغلب بعد از وقوع بحران از آنها استفاده می‌شود. حالا یک پرسش ساده اما بنیادین مطرح می‌شود: اگر همین دارایی‌ها می‌توانستند پیش از وقوع بحران با شما صحبت کنند، چه می‌شد؟ اگر ماشین‌آلات قبل از خرابی هشدار می‌دادند، زنجیره تامین پیش از اختلال خودش را اصلاح می‌کرد و رفتار مشتری پیش از تغییر قابل‌پیش‌بینی بود؟ اینجا دقیقا نقطه‌ای است که اینترنت اشیا وارد بازی می‌شود؛ نه به‌عنوان یک فناوری پرزرق و برق بلکه به‌عنوان لایه‌ای جدید از هوشمندی در مدل اداره کسب‌وکار.

بسیاری از سازمان‌ها خودشان را با ماشین‌ها مقایسه می‌کنند و تلاش می‌کنند، به یک ماشین کارآمد و منظم تبدیل شوند. این مدل، اگرچه می‌تواند با استانداردسازی و تخصص‌گرایی به افزایش بهره‌وری منجر شود، اما درعمل شرکت‌ها را منفعل و انعطاف‌ناپذیر می‌کند. در جهان امروز که فضای کسب‌وکار، رابطه‌محور شده و مشتریان و کارکنان، حق انتخاب بیشتری دارند، ضعف این رویکرد بیش‌ازپیش آشکار شده است. یادداشت حاضر از نشریه هاروارد بیزنس ریویو، مدل منعطف‌تری را برای الگو گرفتن سازمان‌ها پیشنهاد می‌کند.

در فضای امروز کسب‌وکار، جریان اطلاعات به یکی از عوامل تعیین‌کننده موفقیت یا شکست سازمان‌ها تبدیل شده است. تصمیم‌های مدیریتی، رفتار مشتریان، تصویر برند و حتی ارزش بازار شرکت‌ها، بیش از هر زمان دیگری تحت‌تاثیر اخبار و روایت‌هایی قرار دارد که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند. در این میان، "اخبار جعلی" به‌عنوان پدیده‌ای فراگیر، به‌تدریج به یکی از ریسک‌های پنهان اما اثرگذار در مدیریت کسب‌وکار تبدیل شده است.

«اگر دیگر هیچ‌کس هیچ قصه‌ای درباره یک سازمان نگوید، آن سازمان به‌سادگی از صفحه روزگار محو می‌شود.» در جهانی که بی‌ثباتی، ابهام و تغییرات شتابان بدل به قاعده شده‌اند، سازمان‌ها با نمودارها و فرآیندها زنده نمی‌مانند. کتاب "روزی روزگاری سازمانی" که گزاره بالا از آن نقل شده است، با روایت‌پردازی و قصه‌گویی، راهی برای تحول سازمان در دوران عدم‌قطعیت پیشنهاد می‌دهد.

مهدی حریری در سال 1305 در خانواده‌ای اصالتا یزدی در سبزوار به دنیا آمد. پدربزرگ او در یزد تاجر قماش بود. در آن زمان پارچه‌ها را از یزد به سایر شهرها می‌فرستاد. در پنج سالگی به‌همراه خانواده به مشهد نقل مکان کرد. در سال 1310، پدرش حاج رجبعلی حریری مغازه‌ای در بازار مشهد خرید. مهدی دوران ابتدایی را در مدرسه فردوسی مشهد که از مدارس جدید و امروزی بود به تحصیل پرداخت و همزمان با تحصیل، اوقات بیکاری را در مغازه پدر مشغول به کار شد.

بحران‌های اقتصادی معمولا در نقطه‌ای بروز می‌کنند که نظم‌های مسلط اقتصادی، پس از دوره‌ای از ثبات یا رشد ظاهری، به‌تدریج انعطاف‌پذیری خود را از دست داده‌اند. پیش از هر بحران، مجموعه‌ای از ساختارها و الگوهای تصمیم‌سازی شکل می‌گیرد که در کوتاه‌مدت کارآمد به نظر می‌رسند، اما آسیب‌پذیری‌های پنهان را انباشت می‌کنند. بحران‌ها در ظاهر ناگهانیند، اما در عمق خود نتیجه انباشتی طولانی از تصمیم‌هایی هستند که زمانی منطقی به نظر می‌رسیدند. در این یادداشت، به مرور عوامل بحران اقتصادی در کره جنوبی و ونزوئلا می‌پردازیم.

نظام مالی بین‌المللی حدود نیم‌قرن به یک واحد پولی قدرتمند یعنی دلار آمریکا تکیه کرده و دارای یک نظام تک‌قطبی بوده است. در این نظام تک‌قطبی، دلار آمریکا هم به‌عنوان پول ملی ایالات متحده و هم به‌عنوان ارز مرجع جهانی عمل کرده است. با این حال، شواهد اقتصادی سال‌های اخیر که در آمارهای مراجع بین‌المللی قابل‌مشاهده است نشان می‌دهد این ساختار به‌آهستگی به‌سوی یک نظام چندقطبی در حال حرکت است که در آن قدرت میان دلار، یورو و یوان و حتی ارزهای کوچک‌تر در حال تقسیم شدن است.

دهه 1990 میلادی را بی‌تردید می‌توان یکی از چالشی‌ترین ادوار تاریخ برای نگرش چپ در دنیا برشمرد. جنبش‌های سوسیالیستی و کمونیستی که از اوایل قرن بیستم فضای سیاسی جهان را تغییر داده و جهان را به دو بلوک شرق و غرب تقسیم کرده بودند درنهایت پس از چندین دهه فروکش کرده و ناگزیر جای خود را به نظام‌های آزادتر دادند. اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی نیز که در پی بروز انقلاب اکتبر 1917 روسیه تشکیل شده و یکی از سمبل‌های مهم بلوک شرق بود، پس از 70 سال سلطه تمرکزگرایی از پا درآمد و با استعفای میخائیل گورباچف به‌عنوان آخرین رهبر این جریان سیاسی در سال 1991، حیات آن به پایان رسید. او پس از رسیدن به قدرت از سال 1985 اصلاحات اقتصادی را هدف اصلی خود قرار داد و در تلاش بود ضمن پاسداشت از میراث لنین، با انجام این اصلاحات از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جلوگیری کند. اقتصاد روسیه در حدود دو دهه پیش از زمامداری گورباچف وارد روندی نزولی شده بود و افول اقتصاد در بسیاری از زمینه‌ها خود را به‌وضوح نشان می‌داد. از سوی دیگر، روش‌های تولید نسبت به سایر کشورهای صنعتی بسیار عقب مانده بود و این عقب‌ماندگی و استمرار در استفاده از روش‌های تولیدی منسوخ