تست مشاعی

برخلاف تصور غالب از توسعه که آن را مترادف با رشد اقتصادی، رشد درآمد شخصی، پیشرفت فناوری و مدرنیزه‌شده می‌پندارد، تعریفی که آمارتیا سِن از توسعه ارائه می‌کند با این تعاریف محدود در تضاد است. او معتقد است به‌رغم پیشرفت‌های گسترده اقتصادی در قرن بیستم و نزدیک شدن ملت‌ها به یکدیگر، خواه از راه تجارت و خواه از راه گسترش ارتباطات، محرومیت‌های پرشماری مانند فقر و گرسنگی، نقض آزادی‌های اولیه و مواردی از این قبیل، گریبان‌گیر افراد و جوامع گوناگون است. به‌عقیده او چیرگی بر این مشکلات، کلید اصلی دستیابی به توسعه است. در ساختار فکری سِن، آزادی به‌طور همزمان هم هدف نهایی توسعه است و هم ابزاری ضروری برای آن. بنابراین توسعه در این قالب به‌معنی رفع "ناآزادی‌ (Unfreedom)" است؛ یعنی ایجاد شرایط برای نقش‌آفرینی برای افراد در جامعه، به‌گونه‌ای که آنها به افرادی آزاد، مسئول و "من مستقل1 " تبدیل شوند.

زمانی نه‌چندان دور هند به‌عنوان کشوری با جمعیت زیاد فقیر شناخته می‌شد اما این کشور توانست با پیشرو شدن در حوزه خدمات و فناوری، به بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری خارجی تبدیل شود. مسیری که هند برای این تغییر پیموده است، می‌تواند درس‌هایی برای دیگر کشورهای درحال‌توسعه، برای دستیابی به رشد اقتصادی، داشته باشد. اگر تولید ناخالص داخلی را به‌‌عنوان معیاری برای اندازه و ظرفیت اقتصادی کشور در نظر بگیریم، هند در سال 2015 توانست با عبور از ایتالیا، برزیل، کانادا و کره جنوبی به هشتمین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شود. در ادامه، هند در سال 2017 از فرانسه و در سال 2021 از انگلستان پیش افتاده و پیش‌بینی‌ها حاکی از قرار گرفتن این کشور بعد از ایالات متحده و چین به‌عنوان سومین اقتصاد دنیاست. در این میان، سوال اصلی آن است که چطور هند توانسته، در مدت زمان کوتاهی این چنین در رالی رشد، موفق باشد؟

جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای، به‌ویژه در دنیای امروز می‌توانند تاثیرات عمیقی بر اقتصاد جهانی داشته باشند. در سال‌های اخیر، دو بحران مهم یعنی جنگ روسیه و اوکراین و درگیری‌های مداوم در نوار غزه، با همه تفاوت‌های جغرافیایی و نوع کشمکش، پیامدهای اقتصادی خود را به‌همراه داشته‌اند. در این یادداشت، به بخشی از این تاثیرات اقتصادی می‌پردازیم.