تست مشاعی

با وجود آنکه هنوز کمتر از ۴ دهه از آشنایی بانکداری ایران با پتانسیل‌های بستر الکترونیک می‌گذرد، تصور نحوه انجام بسیاری از عملیات بانکی پیش از دیجیتالی شدن برای شهروندان امروزی بسیار مشکل است. تصور کنید که 40 سال پیش انتقال وجه را باید چگونه انجام می‌دادید؟ برای خرید کالا یا پرداخت حقوق کارگران/کارمندان چه مصیبتی در دریافت و حمل پول نقد باید متحمل می‌شدید؟ یا اصلأ بانک‌ها در آن زمانه دقیقأ چه خدمات مهمی ارائه می‌دادند؟ به هر روی بانک‌های ایرانی از دهه 60 شمسی با نصب چند خودپرداز شروع به استفاده‌های محدود از بستر الکترونیک کردند و در دهه 80 بر سرعت روند دیجیتالی شدن آنها افزوده شد. با همه‌گیر شدن تلفن همراه و اینترنت، سال‌های نخست دهه ۹۰ زمان شکوفایی خدمات آنلاین بود و بدین ترتیب بانک‌ها با مفاهیم نزدیک به هم و گیج‌کننده‌ای (برای عموم) مانند بانکداری الکترونیک، بانکداری دیجیتال و بانکداری آنلاین سر و کار پیدا کردند.

احتمالا زمان نه چندان دوری را به یاد دارید که برای انتقال یا واریز وجه، مجبور بودیم به شعب بانک مراجعه کرده و ضمن پر کردن فیش مخصوص، مدتی از وقت خود را هم در صف بگذرانیم؛ سبکی از زندگی که احتمالاً با نیم‌‌نگاهی به شلوغی زندگی انسان مدرن، حتی تصور تکرارش هم کم از کابوس نداشته باشد. باری، امروزه به لطف فناوری‌های تحول‌آفرین، دسترسی به بسیاری از خدمات بانکی در هر مکان و زمانی امکان‌پذیر است. ما در یک جهان دیجیتالی زندگی می‌کنیم و محیط اطراف ما به سرعت در حال هوشمندتر شدن و سریع‌‌تر شدن پیش می‌رود. تأثیرات دیجیتالی‌‌شدن در بخش خدمات مالی حائز اهمیت بسیار بوده و برخلاف کندی تغییرات در زمانی نه چندان دور، بانک‌‌ها هم پابه‌‌پای باقی جهان اطرافمان به سرعت در حال تحولند. بانکداری سنتی به طور عمده بر روی گستردگی شعب متمرکز بوده و بانک‌هایی که شبکه‌‌ گسترده‌ای از شعب را در اختیار داشتند از مزیت بهتری نسبت به رقبا برخوردار بودند. ‌اما به نظر، عاملی که در دنیای امروز برنده‌ رقابت را مشخص می‌کند برتری در تجربه‌ دیجیتالی مشتری است.

با توسعه کاربردهای فناوری‌ اطلاعات بیشتر صنایع و کاروکسب‌ها برای افزایش رضایت مشتریان خود ارائه خدماتشان را بر پایه استفاده از رایانه و تلفن همراه توسعه داده‌اند. صنعت بانکداری هم از این تغییرات استقبال و شیوه‌های سنتی و کلاسیک ارائه خدمات بانکی را با خدمات مبتنی بر فناوری اطلاعات و ابزارهای نوین ارتباطی به‌روزرسانی کرده است. این روزها اصطلاح‌ها بانکداری آنلاین، بانکداری مجازی و یا بانکداری دیجیتال را زیاد می‌شنویم و معمولا سوال می‌شود که آیا این‌ها بیانگر یک مفهوم هستند یا با هم تفاوت دارند و وجه تمایزشان در چیست؟