خبرنامه ۱ بهمن ۱۳۹۹
1399/11/01
بدهی خارجی کشور نزدیک صفر است
اعتبار رییس بانک مرکزی به تعدیل نرخ ارز است
درآمدهای ارزی کشور رو به افزایش است
اعلام نتیجه حراج اوراق بدهی دولتی و برگزاری حراج جدید
استعفای قالیباف اصل از سازمان ریاست بورس پذیرفته شد
ارائه گزارش ۸ ماهه اجرای بودجه ۱۳۹۹ توسط دیوان محاسبات
بدهی خارجی کشور نزدیک صفر است
معاون وزیر اقتصاد گفت: در حال حاضر حجم بدهی های خارجی کشور فوق العاده ناچیز و به صفر میل می کند.
محمدعلی دهقان دهنوی افزود: یکی از نگرانی های اساسی که در دنیا راجع به نسبت بدهی وجود دارد اینکه بخش قابل توجهی از این بدهی ها، بدهی کشورها به خارج است یعنی کشوری از فاینانس خارجی و وام های بین المللی استفاده کرده و دولت بدهکار کشور خارجی باشد.
اگر این نسبت بالا برود و دولت از پس بدهی های خود برنیاید در سطح جهانی اعتبار خود را از دست می دهد.
استفاده کردن از بدهی خارجی خود یک فرصت مغتنمی است یعنی دولت بتواند از خارج قرض بگیرد و در داخل سرمایه گذاری کند. هم اکنون حجم بدهی های خارجی کشور ایران به دلیل محدودیت هایی که وجود داشته فوق العاده ناچیز و به صفر میل می کند.
دهقان دهنوی بیان داشت: عمده بدهی دولت ایران «داخلی» است بنابراین دولت ریسک نکول کردن بدهی به خارج را ندارد. این موضوع در سطح جهانی مهم است ولی برای کشور ایران به دلیل عدم بدهی خارجی فاقد اهمیت است.
بدهکار بودن به خارج به شرط دریافت پول و سرمایه گذاری در داخل بسیار امر منطقی و پسندیده است.
نرخ بهره در خیلی از کشورهای دنیا به دلیل کنترل تورم نرخ های پائینی است بنابراین آنها راجع به اینکه برای مثال در طول زمان موجوی بدهی به سبب هزینه آن بدهی که نرخ بهره است انباشته شود زیاد نگرانی ندارند ولی در ایران بواسطه مشکلات ساختاری ورشد بالای نقدینگی نرخ سود اوراق مبتنی بر عقود اسلامی که دولت استفاده می کند این نرخ سود بسیار بالاست.
وقتی نرخ سود حول و حوش 20 درصد است معنا و مفهوم آن اینکه هر 3,5 سال بدهی شما فقط از محل همین هزینه دو برابر می شود پس نگرانی در کشور راجع به این موضوع باید بیشتر از دنیا باشد.
تسنیم
اعتبار رییس بانک مرکزی به تعدیل نرخ ارز است
رییس کل بانک مرکزی گفت: من یک بار گفتم بازهم میگویم که رییس کل بانک مرکزی اولین کسی است که طرفدار ارزش پول ملی است. حیثیت و اعتبار رییس بانک مرکزی به تعدیل نرخ ارز است نه اینکه نگذارد پایین بیاید.
عبدالناصر همتی در حاشیه جلسه امروز هیات دولت در جمع خبرنگاران در پاسخ به این پرسش که اخبار جدیدی از بازپسگیری ارزهای مسدودشده ایران در کشورهای مختلف گفت: داریم تلاش میکنیم و بخشی از آن باز شده و راه افتاده است و داریم از آن استفاده میکنیم. بخش دیگری هم ان شاءالله با تحولاتی که دارد تامین خواهد شد.
وی در پاسخ به این پرسش که گفته میشود بانک مرکزی مابهازای ریالی ارزهای ایران در کره جنوبی را در اختیار دولت قرار داده و بازگشت این مبالغ به کشور تاثیری در بازار ارز ندارد، گفت: این پولها عمدهاش برای بانک مرکزی است و قدرت بازارسازی را بالا میبرد و اتفاقاً چون مال بانک مرکزی است قدرت این نهاد را در بازارسازی بالا میبرد.
همتی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت به دنبال کاهش قیمت ارز است یا آنطور که گفته میشود علاقهای به این کار ندارد، تاکید کرد: من یک بار گفتم بازهم میگویم که رییس کل بانک مرکزی اولین کسی است که طرفدار ارزش پول ملی است. حیثیت و اعتبار رییس بانک مرکزی به تعدیل نرخ ارز است نه اینکه نگذارد پایین بیاید.
رییس کل بانک مرکزی ادامه داد: سامانه نیما با بازار تفاوتش این است که در بازار خیلی سریع این تحولات رخ میدهد اما در بازار نیما به دلیل اینکه صادرکننده و واردکننده عرضه و خرید انجام میدهند و معاملات طول میکشد تا انجام شود این روند کندتر است اما در عین حال روند کاهنده است.
باید فعالان اقتصادی بتوانند خود را با تحولات همراه کنند و این کار یکی دو روزه رخ نمیدهد.
ایرنا
درآمدهای ارزی کشور رو به افزایش است
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی با حضور در شبکه افق، در خصوص مذاکره با مسئولان کره جنوبی در خصوص آزادسازی منابع بلوکه شده ایران گفت: اراده سیاسی در مسئولان کشور کره جنوبی برای حل این موضوع نیست، اما این بار قول داده تا با دست پر بگردند و این قول است که قائم مقام وزارت امور خارجه این کشور ارایه داده است؛ اما کره درخواست ارایه برخی اقلام از جمله تست کرونا و آمبولانس را به ایران داده است؛ در حالی که به هر حال ۷ میلیارد دلار از این منابع در کره جنوبی بلوکه بوده و این کشور باید بلوکه شود.
وی افزود: کره جنوبی باید منابع ایران را از طریق آمریکا بپردازد که مشکل هم همینجا است اما ارادهای هم از سوی این کشور وجود ندارد.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اگر ارزپاشی میکردیم، دلار به ۵۰ هزار تومان و نرخ تورم به ۱۲۰ درصد میرسید، گفت: درآمدهای ارزی کشور رو به افزایش است.
همتی با بیان اینکه دولت همواره اقتدار خود را از مردم گرفته است، گفت: ما از نظر مردمی و توان نظامی یا حتی توان مذاکره اقتدار داریم و واقعیت این است که تحریمهایی که این بار رخ داده، بسیار بی سابقه بوده و همه جهان را علیه ایران بسیج کرده است؛ اما به هر حال این افتخار ایران است که روی پای خود ایستاد؛ اما فشارها به سمت شرایط مثبت برای ایران در حال حرکت است و تحریمها اثرگذار نبوده است.
وی در خصوص درآمدهای حاصل از صادرات برق و گاز ایران به عراق خاطرنشان کرد: این کشور نیز اراده سیاسی ندارد؛ چراکه درآمدهای نفتی عراق به نحوی طراحی شده که درآمدها باید از واشنگتن باید سهم کویت را کم کرده و به حساب بانک مرکزی عراق واریز شود؛ اما تحریمها دست عراق را بسته است؛ اما راهکارهایی که عراق ارایه داده با اجازه آمریکا بوده است؛ البته ما هم از این پولها برای کالاهای اساسی استفاده کرده ایم.
همتی گفت: پشت همه این منابع بلوکه شده و عدم آزادسازی آن، دست های امریکا است؛ اما به هر حال ما باید تلاش کنیم و نمی توانیم بنشینیم؛ اما به هر حال ما با نخست وزیر هم مذاکره کرده ایم و تی بی آی هم به این دلیل انتخاب شد که این بانک، بانک تجاری ارزی دولت عراق است و به ناچار باید آن را به عنوان بانک عامل می پذیرفتیم.
وی در خصوص نقش بایدن در روابط با ایران گفت: ترامپ آمده بود برای سرنگونی و تعدیل نظام سیاسی ایران و بنابراین نحوه برخورد و تعامل او با محور تغییر سیاسی و فروپاشی بود؛ اما امروز روز شکست آنها برای فشار حداکثری بر ایران بود و پایان عمر ترامپ به معنای پیروزی ایران است چراکه من می دانم که ترامپ چه بر سر اقتصاد ایران آورد.
ترامپ تلاش می کرد تا با حداکثر تورم به سمت ابرتورم و فروپاشی اقتصادی ایران برود؛ در حالیکه ابرتورم باید ماهانه رقم های بزرگی را به تورم اضافه کند که قابل کنترل نباشد؛ اما خوشبختانه در این حوزه آنها موفق نشده اند و علت اصلی آن اراده مردم و مقام معظم رهبری است.
وی گفت: در دو سال قبل میانگین درآمد نفتی ما به زیر ۲۰ میلیارد دلار رسید، در حالیکه در سالهای گذشته سالانه ما بالای ۴۰ میلیارد دلار درآمد ارزی حاصل از فروش نفت داشتیم که البته این ۲۰ میلیارد دلار نیز در عراق و سایر کشورها بلوکه شد؛ اما سیاست ما در سال ۹۷ به بعد، این بود که ارزپاشی نکرده و اجازه دهیم که نرخ ارز در بازار تعیین شده و ما قدرت تامین نیازهای اساسی کشور را داشته باشیم و این استراتژی اصلی ما بود.
ما قدرت خود در تامین دارو و کالاهای اساسی را نباید جایگزین ارزپاشی در بازار میکردیم، در حالیکه تا به امروز در سال جاری نزدیک به ۸ میلیارد دلار ارز به کمک صادرکنندگان برای کالاهای اساسی و مواد اولیه و دارو تزریق کردیم و اکنون اداره اقتصاد کشور بدون نفت است که این با بستن نفتکشها و بیمهها و منابع ارزی خارج از کشور، کار مهمی بود که ما برای آن برنامه ریزی کردیم؛ البته فشار بر روی مردم بسیار زیاد بود.
وی اظهار داشت: برخی سال ۹۷ پیش بینی کرده بودند که نرخ دلار به ۵۰ هزار تومان برسد؛ ضمن اینکه اگر ما برنامه های جلوگیری از ارزپاشی را اجرا نمی کردیم، قیمت دلار به حدوود ۵۰ هزار تومان و تورم به بالای ۱۲۰ درصد می رسید؛ در حالیکه کرونا، تحریم و سایر فشارها، شوک در درآمدهای ارزی و قیمت ارز ایجاد کرد.
رئیس کل بانک مرکزی از تزریق ۷۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی برای اجرای مصوبات ستاد ملی کرونا خبر داد و گفت: این جهش نقدینگی را ایجاد کرد؛ بنابراین شوکی که ارز ایجاد کرد به همین دلیل بود این در حالی است که صادرات نفتی در شش ماهه ابتدای سال به شدت کاهش یافته بود که البته الان هم درآمدها بالا نیست؛ اما اکنون مسیری را طی می کنیم که درآمدهای ارزی بیشتر شده است و من مطمئن هستم که فشار بر مردم کمتر می شود.
نباید اقتصاد را شرطی کرد؛ این در حالی است که اقتصاد را نباید معطل این دولت و آن دولت کرد؛ پس ما در هدایت اقتصاد ملی موفق بودیم، البته تحولات خوبی هم رخ داد و رشد اقتصادی مثبت شد که ما این روند را ادامه میدهیم؛ اگر بایدن و تیمش در مورد خواسته های ایران، همراهی کردند بهتر است؛ پس جامعه هم این را درک می کند؛ اما به هر حال ترامپ شر بزرگی بود که از سر ایران رفع شد و مردم هم این را می دانند.
در حوزه اقتصاد مقاومتی کارهای خوبی انجام شده؛ اما به هر حال اثر تورمی مسکن مهر را نباید فراموش کرد؛ اگرچه جنبه مثبت را هم باید دید. البته باید به بحث پایه پولی و تورم مهم است که باید به آن پرداخته شود.
بانک مرکزی مهمترین کار را در اقتصاد مقاومتی انجام داده که همه مردم باید نسبت به آن اطلاع داشته باشند؛ اما در این شرایط بسیار سخت و بی سابقه ترین تحریم، یک روز در کشور کمبودی وجود نداشت؛ البته ممکن است برخی از کالاها ممکن است که در یک روز با مشکل توزیع مواجه شود؛ اما همواره کالا در کشور بوده است؛ پس خط مقدم اقتصاد مقاومتی بانک مرکزی بود.
بانک مرکزی ذخایر ارزی داشته است؛ البته ما هنوز هم ارز را از دولت ۴۲۰۰ می خریم و دولت طبق قانون همه ارزهای خود را به بانک مرکزی می فروشد؛ اما وقتی که درآمدهای ارزی کم شد؛ ما از ارزهای قبلی ذخیره شده خود استفاده کردیم؛ البته سال قبل ۱۲ درصد از منابع صندوق که ۵ میلیارد دلار بود، به ارز نیمایی تسعیر کردند که من شخصا مخالف بودم که این خود، ۵۰ تا ۶۰ هزار میلیارد تومان پایه پولی را بالا برد و این تاثیر خود را گذاشت.
ما امسال فقط یک میلیارد یورو برای کرونا با اجازه مقام معظم رهبری ارز دریافت کردیم از صندوق توسعه ملی که آن را تبدیل به ریال کردیم.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه ما نرخ سود بانکی را تا سقف ۲۰ درصد کنترل کردیم؛ گفت: در برخی روزها سقف نرخ بالاتر رفت؛ اما باز هم برگشت.
وی با تاکید بر اینکه نقدینگی در دوره من رشد جدی نداشته است، گفت: رشد نقدینگی مهم است؛ حجم نقدینگی مهم نیست که میانگین ۲۰ سال گذشته ۲۷.۹ درصد بوده و در سال ۹۸ که بدترین فشارها وارد شد به ۳۰.۵ درصد رسید که کمتر از ۳ واحد درصد بالا رفت. در این شرایط که همه دستهای ما را بسته بودند و همه امکانات را به روی ما بسته بودند و ما نتوانستیم ارزهای خود را بفروشیم و تسلیم شویم؛ اما امیدواریم با آزادسازی منابع بلوکه شده وضعیت بهبود یابد؛ این در حالی است که اگر دو میلیارد دلار از این پولها می توان ۴۰ هزار میلیارد تومان از پایه پولی را با فروش ارزها جمع کرد. البته برخی از منابع مثل کرونا را بانک مرکزی نمی تواند پرداخت کند.
صداوسیما
اعلام نتیجه حراج اوراق بدهی دولتی و برگزاری حراج جدید
بانک مرکزی ضمن اعلام نتیجه سی و چهارمین مرحله از حراج اوراق بدهی دولتی مورخ ۳۰ دیماه ۱۳۹۹، به اطلاع رساند که حراج جدید اوراق یاد شده در تاریخ ۷ بهمن ماه سال جاری برگزار خواهد شد.
پیرو اطلاعیه روز سهشنبه ۲۳ دیماه ۱۳۹۹ درخصوص برگزاری حراج اوراق بدهی دولتی به اطلاع میرساند، طی برگزاری سی و چهارمین مرحله از این حراج، سه بانک و موسسه اعتباری سفارشهای خود را به ارزش ۳.۵ هزار میلیارد ریال در سامانه بازار بینبانکی ثبت کردند. وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز ضمن پذیرش کلیه درخواستها با فروش ۳ هزار میلیارد ریال اوراق «اراد۶۴» با نرخ بازده تا سررسید ۲۰.۵ درصد و ۰.۵ هزار میلیارد ریال اوراق «اراد۶۵» با نرخ بازده تا سررسید ۲۱.۵ درصد موافقت کرد. معاملات مربوط به فروش این اوراق به نهادهای مالی برنده در روز سهشنبه ۳۰ دیماه ۱۳۹۹ توسط کارگزاری بانک مرکزی در سامانه معاملاتی بورس ثبت شد.
همچنین طی هفته گذشته، ۴.۶ هزار میلیارد ریال اوراق اراد۶۰ با نرخ بازده تا سررسید ۲۱.۵ درصد و ۱۰۰ میلیارد ریال اوراق «اراد۶۵» با نرخ بازده تا سررسید ۲۱.۵ درصد در بورس فروخته شد. بنابراین در مجموع، ۸.۲ هزار میلیارد ریال اوراق بدهی دولتی طی هفته منتهی به ۳۰ دیماه ۱۳۹۹ توسط سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی خریداری شد.
کارگزاری بانک مرکزی در راستای عرضه تدریجی اوراق در تواترهای هفتگی، مرحله سی و پنجم حراج اوراق بدهی دولتی جهت فروش به بانکها، موسسات اعتباری غیربانکی، صندوقهای سرمایهگذاری، شرکتهای بیمهای و شرکتهای تأمین سرمایه را در روز سهشنبه ۷ بهمن ماه ۱۳۹۹ اجرا میکند. اوراق عرضه شده در این حراج، مرابحه عام، کوپندار و با تواتر پرداخت سود ششماهه (پرداخت کوپن دوبار در سال) و به شرح جدول زیر است.
بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی متقاضی شرکت در این حراج میتوانند نسبت به ارسال سفارشهای خود تا ساعت ۱۲:۰۰ روز یکشنبه ۵ بهمنماه ۱۳۹۹ تنها از طریق سامانه بازار بین بانکی اقدام کنند. صندوقهای سرمایهگذاری، شرکتهای بیمهای و شرکتهای تأمین سرمایه متقاضی شرکت در این حراج نیز میتوانند سفارشهای خود را تا ساعت ۱۲:۰۰ روز یکشنبه ۵ بهمنماه ۱۳۹۹ از طریق سامانه مظنهیابی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران ثبت کنند. معاملات مربوط به این حراج در روز سهشنبه ۷ بهمنماه ۱۳۹۹ انجام خواهد شد.
کلیه نهادهای مالی متقاضی شرکت در این حراج میتوانند سفارشهای خود را در هر نماد به طور جداگانه ارسال نمایند. شایان ذکر است حداقل حجم سفارش در هر یک از نمادهای مزبور ۵۰۰ هزار ورقه است. همچنین به نهادهای مالی شرکتکننده در این حراج توصیه میشود، تنوعبخشی به سبد داراییهای مالی را در سفارشگذاری مدنظر قرار دهند.
ذکر این نکته ضروری است که وزارت امور اقتصادی و دارایی الزامی به پذیرش کلیه پیشنهادات دریافت شده یا فروش کلیه اوراق عرضه شده در حراج ندارد. بانک مرکزی سفارشات دریافت شده را برای تصمیمگیری به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال میکند و وزارتخانه یاد شده، نسبت به تعیین سفارشهای برنده از طریق مشخص کردن حداقل قیمت پذیرفته شده در سازوکار حراج اقدام میکند. در نهایت، عرضه اوراق به تمامی برندگان به قیمت یکسان انجام میشود.
همچنین بر اساس جزء (۴) بند «ک» تبصره (۵) قانون بودجه سال ۱۳۹۹، بانک مرکزی تنها مجاز به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی دولت در بازار ثانویه اوراق است. بنابراین در چارچوب قوانین، بانک مرکزی مجاز به خرید اوراق مالی اسلامی در بازار اولیه نبوده و نمیتواند در فرآیند برگزاری حراج، اوراق بدهی دولتی را با هدف تامین مالی دولت خریداری کند. همچنین، کارگزاری بانک مرکزی تامینکننده زیرساخت معاملات و برگزارکننده حراج فروش اوراق به بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی عضو بازار بینبانکی است و تعهدی نسبت به حجم و قیمت اوراق به فروش رفته در بازار اولیه ندارد.
ایبنا
استعفای قالیباف اصل از سازمان ریاست بورس پذیرفته شد
عضو ناظر مجلس در شورای عالی بورس از پذیرش استعفای قالیباف اصل از ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار خبر داد. محسن علیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی و عضو ناظر مجلس در شورای عالی بورس در گفتگویی گفت: شورای عالی بورس در جلسه دیروز با استعفای حس قالیباف اصل رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار موافقت کرد.
جابه جایی آقای حسینی مدیرعامل سابق بورس انرژی به سازمان بورس صحت ندارد.
به گفته علیزاده، وزارت اقتصاد و دولت تا ۱۵ روز فرصت دارند تا نفر جایگزین را معرفی کنند.
مهر
ارائه گزارش ۸ ماهه اجرای بودجه ۱۳۹۹ توسط دیوان محاسبات
گزارش ۸ ماهه اجرای بودجه سال ۱۳۹۹ جهت بهرهبرداری در تصویب هرچه بهتر قانون بودجه ۱۴۰۰، ارایه شد.
به نقل از دیوان محاسبات کشور، گزارش ۸ ماههی اجرای بودجه سال ۱۳۹۹ جهت بهرهبرداری در تصویب هرچه بهتر قانون بودجه ۱۴۰۰، برای نخستین بار همزمان با بررسی لایحه بودجه سال آینده، توسط دیوان محاسبات تدوین و به مجلس شورای اسلامی ارائه شد.
براساس گزارش دیوان محاسبات، مجموع درآمدهای مالیاتی ۸ ماههی منتهی به آبانماه سال ۹۹ نسبت به دوره مشابه سال گذشته با رشد حدود ۳۶.۷ درصدی مواجه بوده که در مجموع، به طور میانگین ۱۰۱.۷ درصد از درآمدهای مالیاتی محقق شده است اما این رشد اسمی، متوازن و در چارچوب عدالت ارزیابی نمیشود.
یافتههای دیوان محاسبات نشان میدهد در شرایطی که مالیاتهای نقل و انتقال سهام و حقوق کارکنان بخش خصوصی با آمار کم سابقهی به ترتیب حدود ۷۷۹ درصد و ۱۶۳ درصد رشد تحقق مواجه بودهاند، اما کمترین تحقق مالیاتی به عوارض خروج از کشور، خانهها و خودروهای گرانقیمت اختصاص یافته که به ترتیب حدود ۶ درصد و صفر درصد بودهاند!
بررسیهای دیوان محاسبات نشان میدهد طی ۸ ماه نخست سال جاری، مجموع درآمد حدود ۱۰۱.۵ درصد از درآمدهای گمرکی ریالی محقق شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد حدود ۱۰ درصدی را نشان میدهد.
از سوی دیگر، در حوزهی تراز بازرگانی، میزان صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی طی ۸ ماههی منتهی به آبانماه بالغ بر حدود ۷۶ میلیون تن و از لحاظ ارزشی حدود ۲۱.۴ میلیارد دلار بوده است که طی مدت مشابه سال گذشته، کاهش ۱۴ درصدی در وزن و کاهش ۲۰ درصدی در ارزش دلاری داشته است.
همچنین میزان واردات طی مدت مذکور با کاهش حدود ۱ درصدی در وزن و ۱۸.۶ درصدی در ارزش دلاری در مقایسه با ۸ ماههی ابتدایی سال ۹۸ روبرو بوده است.
از این حیث، تراز بازرگانی کشور با کسری حدود ۱.۷ میلیارد دلاری مواجه است و تراز را منفی نشان میدهد.
طی ۸ ماه ابتدایی سال جاری، بیشترین واردات از کشورهای چین، امارات، ترکیه، هند و آلمان صورت گرفته که ذرت دامی، گوشی تلفن همراه و سایر مخلوطهای گندم، بیشترین سهم اقلام وارداتی را به خود اختصاص دادهاند.
بخش دیگری از گزارش دیوان محاسبات به موضوع تخفیفات و معافیتها و ترجیحات در سود بازرگانی کالاهای وارداتی گمرکی پرداخته است که تا پایان آبانماه حدود ۶ هزار میلیارد تومان شده است.
یافتههای دیوان محاسبات نشان میدهد تا تاریخ انتشار این گزارش، بدهیهای بخش خصوصی موضوع ماده (۷) قانون امور گمرکی حدود ۲.۱ هزار میلیارد تومان به دولت میباشد که نیاز به وصول هرچه سریعتر حقوق دولت دارد.
ایسنا