اخبار پولی و بانکی

گزارش بانک مرکزی درباره کنترل پایه پولی و نقدینگی

1401/05/01
رئیس کل بانک مرکزی با تشریح اقدامات بانک مرکزی در زمینه مدیریت بازار ارز، کنترل پایه پولی و نقدینگی و حذف تدریجی دلار از معاملات خارجی گفت : بسترمناسب برای انجام معاملات تجاری میان ایران و روسیه با ارزهای ملی فراهم شده و دلار به تدریج از عرصه مبادلات اقتصادی دو کشور حذف می شود.
دکتر صالح آبادی با بیان اینکه هم اکنون حجم مراودات ایران و روسیه حدود 4 میلیارد دلار است که این مبادلات می تواند با پول ملی دو کشور انجام شود تصریح کرد :هم اکنون تفاهم نامه استفاده از پول ملی دو کشور در مبادلات تجاری خرد بین ایران و روسیه مبادله شده است، همچنین در دیگر زمینه های پولی وبانکی نیز برنامه زمان بندی مشخصی طراحی شده است که به تدریج اطلاع رسانی خواهد شد .
وی همزمانی رونمایی از نماد معاملاتی جفت ارزی ریال – روبل با سفر رئیس جمهور روسیه به ایران را حاصل تلاش همه جانبه کارشناسان بانک مرکزی در سه ماه گذشته عنوان کرد و افزود : درشرایط کنونی بستر مناسبی برای استفاده از پولی ملی در تعاملات اقتصادی میان ایران و روسیه مهیا است و استفاده از روبل تنها محدود به روسیه نخواهد بود بلکه تجار و بازرگانان می توانند در سایر کشورهای حوزه آسیای میانه که از روبل استفاده می شود از آن برای تسویه حساب های تجاری خود در این کشورها استفاده کنند.
رئیس کل بانک مرکزی افزود :‌مبادله تجاری با استفاده از ارز های ملی بین ایران و روسیه در آغاز راه است و قطعا این رویکرد به روسیه محدود نخواهد شد و به کشور های دیگر توسعه خواهد یافت .
وی گفت:‌قطعا هر قدر از ارزهای ملی  در مراودات تجاری استفاده شود و استفاده  از ارزهایی غیر از دلار و یورو در سبد ارزی افزایش یابد به همان میزان از نیاز به دلار و یورو کاسته خواهد شد .
رئیس کل بانک مرکزی در پاسخ به سوالی در خصوص امکان تعمیم سیاست استفاده از پول ملی در تعاملات اقتصادی با چین و هند نیز گفت:‌ قطعا این رویکرد محدود به روسیه نخواهد بود و با دیگر کشورها هم این موضوع در حال بررسی است که البته با توجه به حساسیت ان تا عملیاتی شدن کار امکان انتشار آن وجود ندارد .
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به اقدامات بانک مرکزی در تنظیم بازار ارز گفت : از ابتدای سال تا امروز یعنی طی چهارماهه امسال 13.6 میلیارد دلار ارز حوالی در سامانه نیما مورد معامله قرار گرفت که این رقم در مدت مشابه سال گذشته 7.6 میلیارد دلار بود به عبارت دیگر بیش از 80 درصد معاملات در سامانه نیما با نرخ بین 25 تا 26 هزار تومان تامین شد و در همین مدت کل ارز معامله شده در بازار توافقی و بازار متشکل 486 میلیون دلار بود است که این رقم تقریبا معادل مدت مشابه سال گذشته است.
وی با بیان اینکه بیش از 95 درصد نیاز ارزی کشور از طریق سامانه نیما در قالب حواله تامین می شود خاطرنشان کرد: در بازار حواله که تحت عنوان سامانه نیما تعاملات حواله ای نیاز واردکنندگان تامین می شود و بخش اسکناس نیز برای تامین نیاز در حوزه خدماتی ،مسافرتی و دانشجویی است که تنها حدود 5 درصد معاملات ارزی را به خود اختصاص می دهد.
رئیس کل بانک مرکزی افزود : مبنای نرخ ارز در بازار نیما و بازار متشکل ارزی براساس توافق عرضه کننده و متقاضی ارز است و هیچ گونه نرخ گذاری وجود ندارد و در شرایط کنونی در برخی روزها حجم عرضه از میزان تقاضا فزونی می گیرد .
او تاکید کرد: بانک مرکزی به شدت به دنبال عرضه ارز های دولتی در بازار و جمع آوری نقدینگی از بازار است چراکه در غیر این صورت بستر برای افزایش پایه پولی فراهم می شود رویکردی که در گذشته انجام می شد و بعضاً بانک مرکزی در ازای ارز دولتی، ریال در اختیار دولت قرار می داد اما ارز آن را در بازار عرضه نمی کرد و آمارها نیز گواه این رویکرد بانک مرکزی است به گونه ای که رشد دارایی خالص بانک مرکزی منفی 4.1 درصد بوده است این بدان معنا است که بانک مرکزی بیش از ارز تحویلی از سوی دولت را به بازار عرضه کرده است .
دکتر صالح آبادی گفت: هم اکنون روزانه حدود 200 میلیون دلار ارز در بازار عرضه می شود که بخش عمده این ارز حاصل از صادرات غیرنفتی، محصولات فلزی، خشکبار و محصولات پتروشیمی است و خوشبختانه تمام نیاز واردکنندگان در بازار به راحتی تامین می شود.
وی با بیان اینکه بانک مرکزی تلاش می کند تا با تامین ارز مورد نیاز بخش‌های مختلف از طریق سامانه نیما یا بازار متشکل ارزی و عرضه توافقی زمینه برای کوچک شدن حجم بازار غیر رسمی فراهم کند افزود : بانک مرکزی سال گذشته 57 میلیارد دلار ارز مورد نیاز بخش های مختلف را تامین کرد که 35 میلیارد دلار آن در سامانه نیما مبادله شد که با توجه به عرضه 13.6 میلیارد دلار در چهارماهه نخست امسال در این بازار قطعاً حجم معاملات در این بازار از سال گذشته پیشی خواهد گرفت.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به محدودیت های ایجاد شده برای رشد تقاضای ارز برای تامین مالی حوزه قاچاق هم گفت: براساس قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خرید و فروش ارز در خارج از بازار متشکل ارزی، شبکه بانکی، صرافی‌های مجاز و سامانه نیما ممنوع است همچنین براساس مصوبه سران قوا انجام معاملات فردایی ارز و طلا که با شرط بندی بر نرخ طلا و ارز تاثیر گذار بودند ممنوع شده است و معامله گران این بخش مشمول مجازات می شوند.
صالح آبادی با اشاره به اخرین آمار نقدینگی در سه ماهه نخست امسال گفت: رشد نقدینگی در سه ماهه ابتدایی امسال نسبت به پایان اسفند ماه سال گذشته 5.6 درصد رشد داشت و حجم نقدینگی از 4832 همت به 5100 همت رسید .
او رشد نقدینگی را ناشی از دو عامل مهم ضریب فزاینده رشد پایه پولی عنوان کرد و افزود: رشد پایه پولی در پایان خرداد ماه در مقایسه با اسفند ماه سال گذشته 6 درصد رشد داشته است و در زمینه عوامل موثر بر ضریب فزاینده نیز آمارها نشان می دهد در همین مدت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی نیز منفی 4.1 درصد بوده است که در این زمینه کنترل خوبی اتفاق افتاده است و رشد بدهی بانک ها به بانک مرکزی نزدیک  به صفر بوده است، همچنین اوراق دولتی خریداری شده از بانک ها توسط بانک مرکزی سال گذشته 95 هزار میلیارد تومان بوده که این رقم هم اکنون به 59 هزار میلیارد تومان رسیده است یعنی بانک مرکزی اوراق را در بازار فروخته و پول آن را جمع کرده است.
صداوسیما
کلمات کلیدی
آرشیو